{2} 1835 Aug. 10—16 Abiturientenarbeiten

Quin Augusti aetas huic dissimilis sit, nemo dubitare potest, nam eius
imperium clementia insigne est, cum Romani, quamvis omnis libertas,
omnis etiam libertatis species evanuerat*), iussis prineipis‘ instituta
legesque mutare valentibus omnibusque honoribus, quos prius tribuni

; plebis, censores, consules habuerant, tum ab uno viro occupatis, tamen

putarent, se regnare, imperatorem fantum aliud nomen dignitatibus, quas
prius tribuni aut consules tenuissent, neque libertatem sibi dereptam
viderent. Hoc vero magnum clementiae argumentum, si clves dubitare
possunt, quis princeps sit, an ipsi regnent, an regnentur?).

Bello vero Romani nunquam feliciores, nam Parthi subiecti, Cantabri
victi, Rhaeti et Vindelicii prostrati sunt: Germani vero, summi Romanis®)
hostes, quos Caesar frustra pugnasset, singulis quidem proeliis et pro-
ditione et insidiis et virtute silvisque Romanos superarunt: sed omnino et
Romana civitate, quam singulis Augustus praebuit, et armis, quae duces

5 periti gessere, et inimicitia, inter eos ipsos excitata, multorum Germaniae

populorum vis frangebatur*).

Domi militiaeque igitur Augusti aetas non comparanda cum Neronis
peiorumque principum tempore®). a I

Partes litesque autem, quas aetate ante bellum punicum invenimus,

‚9 tunm cessarant, nam Augustum omnes partes, omnes dignitates, omnem
potestatem in se collegisse videmus, neque igitur imperium a se ipso
dissidere potuit, quod omni civitati summum affert periculum, auctoritate
apud externos populos ea re dimminuta, et rebus publicis ®*) magis
ambitionis causa quam propter civitatis salutem administratis.

»3 = Talimodo vero Augusti aetas oculos ad se rapere non debet, ne multis
in rebus illa aetate inferiorem videremus’), nam, moribus, libertate,
virtute aut dimminutis®) aut plane demotis, dum avaritia, luxuria,
intemperantia regnant, aetas ipsa felix nominari non potest, sed ingenium
Augusti, instituta legesque hominum, quos elexerit, ut rem publicam per-

zo turbatam meliorem redderent, valde*) effecerunt, ut perturbatio. a bellis
civilibus evocata, decesserit. a

Exempli causa Senatum, quem corruptissimi homines ingressi erant,
a vestiglis sceleris expiare!®) videmus Augustum, multis ab eo’ 1) expulsis,
quorum mores ei invisi, multis introductis, qui virtute et intelligentia

zz excelluere!?) 2).

169

a

1) ? 2) utrum ipsi regant, an regantur 3) Romanorum 4) fracta est
5) s. S. 642 Anm. 9. ®%) Quod auctoritas apud externos populos ea re imminuitur,
et res publicae . . . patriae amorem atque salutem administrantur 7) Male scripta
8) dim gestrichen. *) Gestrichen. 1°) expurgare 11) Gestrichen. 1?) excel.
lerent 18) Perfecto indic. in hac sententiae ratione nonnisi apud Tacitum reperitur