Hoofdstuk VII.

Papier, Grafische bedrijven, Boekbinderij en Boekhandel.

Dit hoofdstuk is in vier onderdeelen gesplitst. In het eerste worden
behandeld het papier, het strogcarton en de cartonnage, in het tweede
de: grafische bedrijven, in het derde de boekbinderij, juister gezegd het
bind- brocheer- en linieerwerk. in het vierde de boekhandel.

TI. PAPIER, STROOCARTON EN CARTONNAGE.
1. Papier.

Reeds in overoude tijden werd door de Chineezen papier bereid
uit den binnensten bast van den moerbezieboom, welke grondstof ook
thans nog voor het zoo beroemde Chineesche en Janansche papier gebruikt
 wordt.
Later, omstreeks 800 vóór Christus, werd door de Egyptenaren de
kunst uitgevonden om uit den bast van de papyrusplant papier te maken,
welk fabrikaat door de Romeinen in groote mate verbeterd werd en
tot in de 1le eeuw in Zuid-Europa nog bijna algemeen in gebruik was.
Toen ongeveer 200 jaren vóór onze jaartelling Koning Ptolemaeus II
van Egypte, uit naijver tegen Eumenes, Koning van Pergamum, den
uitvoer van den bast van de papyrusplant naar diens land verbood, werd
te Pergamum getracht om dierenhuiden (vellen van kalveren, lammeren,
geiten, enz.) zóó te bereiden, dat zij beschreven konden worden. Zoo
werd het perkament uitgevonden, dat echter door zijne kostbaarheid aan
het Egyptische papier weinig afbreuk deed en waarvan het grootere
gebruik eerst dateert van het jaar 1225, toen Keizer FREDERIK II het bevel
uitvaardigde, dat alle officieele stukken op perkament geschreven moesten
worden. In lateren tijd werd het gebruik van het perkament voor geschriften
 zeldzamer en werd deze stof meer voor andere doeleinden, bijv.
voor boekbanden en trommelvellen gebruikt (zie omtrent dit artikel ook
hoofdstuk VIII: Leder, blz. 456).
Toen de Arabieren in 704 Samarkand veroverden, leerden zij aldaar
eene nieuwe papiersoort kennen, die het oude fabrikaat vooral in witheid
en glans verre overtrof. Het Egyptische papier toch bestond uit den door
90

Geschiedenis
van het papie!
en de papiernijverheid.
