23

verder met de teekening, en wordt het etsen en afdekken zoolang herhaald
tot de plaat voor den druk gereed is.
Bij het etsen worden verschillende manieren van plaatbewerking in
toepassing gebracht; ook worden etsen in kleuren gedrukt, waarbij meer
dan ééne plaat gebruikt wordt, terwijl bij de Leipziger Academie eene
methode in zwang is gekomen, om verschillende kleuren gelijktijdig, op
éne plaat aan te brengen.
Evenals de koper- en staalgravuren worden etsen op eene houten of
ijzeren plaatdrukpers gedrukt, doch zij vereischen bijzondere technische
vaardigheid van den drukker, die door de bewerking van de plaat, nadat
de inkt door middel van tampons daarop gebracht is, met flanellen doeken
en gaas, ze voor den druk moet gereed maken.
De afdrukken door den artist-etser zelf of onder diens toezicht gedrukt,
worden épreuves d’artiste ol éprewwes d’essai genoemd; meestal is hun
aantal zeer beperkt.
De inrichtingen voor koper- en staalgravure hebben, evenals de boekdrukkers
 en de lithografen, partij weten te trekken van de voordeelen,
welke de toepassing der fotografie aan de hand deed. Voor de gewone
kopergravure staat dit slechts voornamelijk in verband met het opbrengen
 van de teekening op de plaat, waarbij de fotografie goede
diensten kan bewijzen; overigens blijft de hand van den teekenaar hier
de hoofdzaak, Een ander geval wordt dit bij de foto-mechanische methode,
welke men fotogravure, ook wel heliogravure noemt en die de vrucht is
van het procédé, waarbij het op de koperen plaat overgebrachte beeld
daarin geëtst wordt en evenals kopergravure of kunstets op de plaatdrukpers
 wordt gedrukt.
De eerste proeven op dit gebied werden reeds in 1824 door NICOPHORE
NIÈPCE genomen. Zij berust op de toepassing van. asphalt, eene stof, die in.
het drukkerijbedrijf ook gebruikt wordt om clichés voor oxydeeren (roesten)
te bewaren (zie ook in hoofdstuk TV: Aardewerk, Bouwmaterialen
 en Glas onder „Asphalt’’). Asphalt bezit de eigenschap van
door de chemische werking van het licht zijne oplosbaarheid in
aetherische olie te verliezen. Wanneer men dus eene metalen plaat
met eene oplossing van asphalt in lavendelolie bedekt, deze laag droogt en
haar onder eene op transparant papier gemaakie teekening aan het licht
blootstelt, dan houden de zwarte lijnen der teekening het licht tegen,
en op de zich daaronder bevindende plaatsen blijft het asphalt oplosbaar;
onder de licht doorlatende witte plaatsen der teekening wordt het echter
onoplosbaar. Behandelt men vervolgens eene op deze wijze aan het licht
blootgestelde plaat met lavendelolie, dan wordt het oplosbare aspha!b weggenomen,
 terwijl daarentegen het onoplosbare achterblijft. Het metaal
behoudt dus op alle plaatsen, die niet door de trekken der teekening
gedekt waren, zijne a:phaltbedekking. Giet men een bijtend zuur op de
vlaat, dan tast dit het metaal on alle onbedekte Dlaafsen aan on de