LE

Door combinatie van twee rotatiepersen, eene voor diepdruk als
omschreven en eene voor verheven’druk op de gewone wijze, of door het
gebruik van ééne duplex-diepdruk-rotatiepers, worden de afbeeldingen
en de tekst gelijktijdig op het papier overgebracht en zoo geïllustreerde
couranten met afbeeldingen in fotogravure tusschen den gewonen tekst
p de roftatiepers verkregen ten getale van + 10.000 per uur.
Eene andere uitvinding, de diepdruksnelpers voor het drukken van
afzonderlijke vellen, met eene snelheid van 1000 exemplaren per uur,
is eene nieuwe schrede op den weg, langs welken de massa-vermenigvullieine
 van afbeeldingen in vlaatdruk wordt mogelijk gemaakt.

Van veel beteekenis voor de grafische bedrijven is de ontwikkeling van
de techniek der papierfabricage geweest, vooral de uitvinding der machinale
 bereiding en de geleidelijke volmaking der papiermachines in den
loop der 19e eeuw, waarvan in het eerste gedeelte van dit hoofdstuk melding
 is gemaakt. Alle takken van nijverheid trouwens, die meer of minder
rechtstreeks in verband staan met deze bedrijven, hebben bij voortduring
getracht zich aan te passen aan de steeds hoogere eischen door de drukkerijen
 an hun arbeid gesteld, niet het minst ook de boekbinderij, die
'n het derde gedeelte van dit hoofdstuk afzonderlijke behandeling vindt.
Onder deze gunstige omstandigheden zijn de drukkerijbedrijven tegen
het einde der 19° eeuw op een hoogen trap van volmaaktheid gekomen.
En nog steeds gaan werktuigzunde en scheikunde voort, de ontwikkeling
 der grafische vakken te bevorderen door nieuwe uitvindingen
en ontdekkingen in hun dienst te stellen. Maar niet alleen de
techniek, ook tal van andere omstandigheden zijn even zoo vele gunstige
factoren geweest voor de ontwikkeling der grafische bedrijven tot eene
industrie van groote beteekenis, als daar zijn de enorme uitbreiding der
dagbladpers en der publiciteit in het algemeen sinds de tweede helft
der 19° eeuw, de toeneming van het handels- en het maatschapvelijk
verkeer, enz.
Inrichtingen, waar de verschillende takken der boekdrukkerij of althans
de voornaamste worden aangetroffen in vereeniging met de onderscheidene
vertakkingen der steendrukkerij en der plaatdrukkerij, of althans de
belangrijkste daaronder, zijn zeldzaam. Wèl bestaat er een streven tot
concentratie op dit gebied, ten einde de verschillende grafische methoden
en procédés zoo voordeelig mogelijk — en dit niet alleen in materieelen
zin — te exploiteeren, maar de vereeniging van zóó talrijke en ten deele
zeer van elkander afwijkende bedrijven met hunne geheel verschillende
technische uitrusting in ééne onderneming brengt eigenaardige bezwaren
 mede.
In het algemeen valt de scheidingslijn in de practijk samen met die
in de techniek, zoodat men eenerzijds vindt de inrichtingen, welke zich
louter of hoofdzakelijk met boekdruk beziehouden. en anderzijds die

Tegenwoordige
 beteekenis
omvang en verbreiding
 der
zrafischebedrij:
ven in Nederand.
