LG

ting gesteund door fabrikanten, die op afbetalingsvoorwaarden de
noodige materialen en werktuigen leverden, doch welke òl even snel
van het tooneel verdwenen als zij opgekomen waren, òf gedurende eenigen
lijd een kwijnend bestaan voortsleepten om dan te eindigen met eene
gedwongen liquidatie, hetgeen b.v. te Amsterdam ten gevolge had, dat
herhaaldelijk inventarissen van liquideerende boekdrukkerijen onder den
hamer kwamen, vaak om over te gaan in het bezit van. nieuwe asnirantboekdrukkers.
 /
Volgens eene bij Afdeeling Handel ingekomen particuliere opgaaf,
zouden er op 1 Januari 1911 in Nederland aanwezig geweest zijn 1959
hoekdrukkerijen, als volgt over de verschillende provinciën verdeeld:
Noord-Holland
Zud-Holland
Gelderland .
Noord-Brabant
Friesland
Overijsel
Groningen
Utrecht .
Zeeland .
Limburg
Drente

Totaal

197

De meeste drukkerijen werken tegenwoordig met stoom, gasmotoren of
electriciteit, terwijl vele van de meest moderne snelpersen en zetmachines
 zijn voorzien, en de courantendrukkerijen ook in het bezit zijn
van rotatiepersen en inrichtingen voor stereotypie.
Sommige zijn verbonden met 'brocheer-inrichtingen, linieerinrichtingen
of boekbinderijen, andere, gelijk gezegd, met steen- en (of) plaatdrukkerijen
of met inrichtingen tot het vervaardigen van clichés.
Al deze combinatiën komen hobfdzakelijk in de grootere steden van
het land voor, waar tevens de zelfstandige steendrukkerijen voor het
meerendeel gevestigd zijn. Op zich zelf staande nlaatdrukkeriien komen
hier te lande niet voor.
Op zich zelf staande inrichtingen tot het vervaardigen van clichés
worden gevonden te: Amsterdam, ’sGravenhage, Haarlem,
s-Hertogenbosch, M aarssen, Rotterdam, Utrecht en
Zaandijk.
De voornaamste steendrukkerijen, al of niet verbonden met boekdrukzerijen,
 zijn gevestigd te: Amsterdam, Arnhem, Delft Deventer,
 Enschedé, 'sGravenhage, Groningen, Haarlem,
Heerlen, Kampen, Leeuwarden, Leiden, Rotterdam.