…

kunstsmaak van den binder ontworpen, bestonden er haast niet; de boekbanden
 gingen uit de handen des kunstenaars over in die van den fabrikant.
 Zoo kwam eerst het carton aan de markt, toen het glimmend
carton, daarna het gesteendrukte carton; nu en dan beteekend met de
meest grillige figuren en versiersels. Eerst tusschen 1840 en 1850 kwam
hierin verandering, toen van Groot-Britannië naar het vasteland eene
methode van binden werd overgebracht, die overal met bijval begroet
werd. Sinds enkele jaren was men daar begonnen voor de prachtwerken
en „scrapbooks’’ het dure leder te vervangen door eene veel goedkoopere
stof, namelijk gekleurd linnen of katoen, dat zich ook leende: om met
stempels en letters bedrukt te worden. Weldra werd dit fabrikaat zoo
gezocht, dat de meeste Engelsche boeken, zelfs schoolboeken, er mede
overtrokken werden.
De navolging van dat gebruik maakte ook in ons land opgang. De
meeste uitgevers begonnen met de door hen uit te geven boeken direct
in banden te steken. Het binden werd daardoor, en vooral nadat werktuigen
 waren uitgevonden, die den vroegeren handenarbeid vervingen, een
industrieel bedrijf van velen, in plaats van, zooals voorheen, een kunstarbeid
 van weinigen. Men kreeg nu eene massaproductie met goedkoop
materiaal door middel van machinale binderij.
Deze fabriekmatige vervaardiging van boekbanden leidde tot groote
smakeloosheid; langzamerhand werd de boekversiering geheel van het
boek zelf losgemaakt en trad zij in allerlei vormen, vaak veel te zelfstandig,
op den voorgrond, in plaats van in artistiek bescheiden en smaakvolle
wijze het karakter van het boek uit te drukken of aan te vullen.
De reactie daartegen openbaarde zich in ons land veel later dan
elders.
Eerst in de laatste jaren der 19e eeuw is — onder den invloed van het
streven om den verloren smaak voor den schoonen vorm bij voorwerpen
van dagelijksch gebruik weder te vinden en de versieringskunsten weer
in eere te herstellen — de lang verwaarloosde boekbinderskunst’ weder
tot bloei gekomen. In verschillende steden van ons land zijn vakmannen
en boekenliefhebbers opgestaan, die getracht hebben aan dit handwerk
weer het oude aanzien terug te geven en het weer te maken tot een der
belangrijke takken van toegepaste kunst. Niet alleen de hechte en
goedkoope banden, maar vooral de rijke, artistieke versieringen der
banden van prachtwerken, gedenkboeken, e. d., geven getuigenis, dat dit
streven niet zonder gevolg is gebleven, dat men tegenwoordig hooge
eischen stelt, en dat er kunstenaars gevonden worden, die in staat zijn
daaraan te voldoen. Door tentoonstellingen wordt getracht de belangstelling
 bij het publiek en de toewijding bij de vakmannen te bevorderen.
Van het oogenblik af, waarop deze herleving van het handwerk intrad,
voltrok zich eene scheiding tusschen boekbinderij en bijbelbinderij eenerzijds
 en kantoorboeken-binderij met de daarmede samengaande linteerderit