14%

exemplaren zoo goedkoop als men bedingen kon, en verkocht ze aan de
liefhebbers zoo duur mogelijk. Maar toen de wedijver toenam en gezochte
boeken tot nadrukken verleidden, soms slordig en vol fouten, meenden
de degelijke uitgevers aan hunne boeken, behalve den naam hunner fÎirma,
een anderen stempel van betrouwbaarheid te moeten geven en wel door
de bepaling van een vasten prijs, die bij goede verstandhouding ook placht
gehandhaafd te worden. Sedert werd het ook gewoonte, dat de uitgever
2an den debitant eene zekere korting toestond. Eerst in het laatst der
17e eeuw werd de vooruitbepaling door de uitgevers van een boekverzoopers-
 en particulierenprijs. als eene overeengekomen, door den ganschen
boekhandel erkende wet over geheel Europa aangenomen. Bovendien
verleenden de Staten zeer dikwijls een ‚‚privilege”’ tot het uitgeven van
2en boek, door welke gunst het nadrukken voorkomen werd.
Naast den verkoop van boeken in winkelhuizen vond men den straatvoekhandel,
 die vooral in de groote steden, nog lang eene voorname plaats
heeft ingenomen, hetzij, dat deze uitgeoefend werd door rondreizende
kramers, of wel door in de steden zelve gevestigde assortiment-boekverzoopers.
 Op marktpleinen of in de nabijheid van druk bezochte gebouwen,
 als hoogescholen, beurzen, rechtsgebouwen, wisten zij eene
geschikte plaats voor hunne uitstallingen te vinden en kijkers en koopers
te trekken. Te Amsterdam b.v. hadden deze boekuitstallingen reeds vroeg
haar vaste plaats op de vroegere Botermarkt en in de nabijheid van de
Beurs, te ‘s-Gravenhage in de Statenzaal op het Binnenhof, enz.
Toen de 17e eeuw mannen als Hoort, VonDEL, Cats, HurGess
pleverde en in de steden Leiden, Groningen, Utrecht, Harderwijk
 en Franeker het academieleven van meer beteekenis werd, kon
onder die omstandigheden eene bloeiperiode van den boekhandel niet
uitblijven, De Nederlandsche boekhandel verzond de voortbrengselen der
Nederlandsche drukpers naar alle oorden der wereld. Vooral van het
midden der 17e tot dat der 18e eeuw leverde de Nederlandsche boekhandel
zene bijna eindelooze reeks van uitgebreide en kostbare werken, wier
antal en omvang ons verbaasd doen staan. Onder deze voortbrengselen
aamen in die dagen de in Nederland uitgegeven zeekaarten en atlassen
eene eerste plaats in. Bovendien had de vrijheid, die de boekhandel in
Jeze gewesten genoot, ten gevolge, dat de vermaardste Europeesche
geleerden en schrijvers hier te lande hunne werken het licht deden zien.
De Hollandsche boekhandel bleef vooral in Frankrijk en Duitschland meer
Jan eene eeuw zeer in aanzien, ja genoot eene Europeesche vermaardheid.
Dit tijdperk van bloei in den boekhandel heeft geduurd tot op het
zinde der 18e eeuw; toen de omwenteling van 1789, die geheel Europa
in beroering bracht, ook ons land aan den druk van vreemde overheersching
blootstelde, ondervond de boekhandel in hooge mate den verlammenden
invloed vanden vreemdeling.