L46

handel’. Deze instelling werd in 1871 in het leven geroepen door de
Vereeniging ter bevordering van de belangen des boekhandels. Hoewel
in de eerste jaren na de oprichting nog al met tegenwerking te kampen
hebbend, verkeert het Bestelhuis tegenwoordig in bloeienden toestand.
De zendingen van bijna alle boekverkoopers en uitgevers loopen thans
over dit Bestelhuis, dat sanvankelijk gevestigd was in het gebouw „het
Vosje’’ op het Rokin, maar door den steeds toenemenden bedrijfsomvang
in latere jaren naar ruimere etablissementen is overgebracht.
Elke boekverkooper, die aan het Bestelhuis zijn correspondentschap
opdraagt, vergoedt daarvoor jaarlijks een zeker bedrag, dat volgens tarieven
 geregeld wordt. Het Bestelhuis heeft overeenkomsten gesloten met
bijna alle Amsterdamsche expeditie-ondernemingen om op vaste uren
de pakken en kisten af te halen, die met die ondernemingen verzonden
 moeten worden. De inrichting telde in 1910 ruim 1696 committenten.
In haar gebouw hadden in den loop van dat jaar plaats 211.369 verzendingen.
 Het gewicht van de zendingen van en naar de provinciën
vedroeg in 1910 6.078.898 Kg.
Hoewel vele boekverkoopers in ons land tegelijk debitant en uitgever
zijn, beoefenen in de laatste jaren verscheidene firma’s het uitgeven
meer als een afzonderlijk bedrijf, hetzij alleen, hetzij in verbinding met
anderen.
Meest alle nieuwe uitgaven worden door de uitgevers aan de debitanten
in commissie gezonden, onder voorbehoud het niet verkochte in het
begin van het volgende jaar terug te ontvangen.
Eene andere bijzonderheid, die in den Nederlandschen boekhandel valt
waar te nemen, zijn de z.g. fondsveilingen, of de „verkoopingen van ongebonden
 boeken’’ zooals de vakterm luidt. Dit zijn verkoopingen van restoplagen
 van verschillende oudere en nieuwere uitgaven, afkomstig van
dén of meer uitgevers, onder genoodigde vakbeoefenaars. De voorhanden
exemplaren worden al of niet met inbegrip van het auteursrecht, dus met
het recht van herdrukken, verkocht. Deze fondsveilingen, die vroeger
slechts eenmaal per jaar plaats vonden, worden thans meermalen
per jaar gehouden, al naarmate de twee firma’s, die zich te Amsterdam
met de leiding belasten, aanzoek ol opdracht daartoe ontvangen. Deze
elkaar wel wat spoedig opvolgende veilingen hebben ten gevolge gehad,
dat enkele opkoopers dier restanten een anderen, dan den gewonen weg
door tusschenkomst der debitanten opzochten, ten einde zoo veel en zoo
spoedig mogelijk hun voorraad op te ruimen.’ Zij begonnen zich direct
tot het groote publiek te wenden en zijn een min of meer zelfstandigen
tak van den boekhandel gaan vcrmen. Deze z.g. tweedehand-uitgeverszaken,
 die in de laatste 25 jaren in ons land eene vrij aanzienlijke beteekenis
 hebben verkregen, worden gedreven door enkele boekhandelaren in
de hoofdsteden.