159

Leerlooierij.

Om de huiden tot leder te bereiden, d.w.z. er die eigenschappen
aan te geven, welke haar bruikbaar maken voor tal van doeleinden, moeten
zij eene reeks van bewerkingen ondergaan, die onderscheiden worden in
drie groepen: de voorbereidende behandeling, het eigenlijke looien en het
afwerken.
De wijze, waarop men het doel van deze bewerkingen tracht te bereiken,
aangt af van het gebruik, dat men van het leder moet maken. Leder
roor schoenzolen: b.v. most men op gansch andere wijze bewerken dan
lat, hetwelk voor bovenleder of voor handschoenen en dergelijke artikelen
estemd is.
De voorbereidende behandeling bestaat uit de volgende bewerkingen :
het tmweeken, dat dient om de huid tot den natuurlijken, weeken toestand
terug te brengen zooals zij op het lichaam van het dier voorkomt en om
vreemde stoffen als bloed en verder zout en andere conserveeringsmiddelen
te verwijderen; het mechanisch ontharen, nadat de huiden door smarten
of kalken — het eerste een bacteriologisch, het laatste een chemisch
proces, waarin echter bacteriën eene rol spelen — daartoe zijn voorbereid ;
het reinigen en ontdoen van het overtollige vleesch. van de vleeschzijde,
om de huid glad te maken (het z.g. vleezen), het ontkalken van de gekalkte
uiden, en het zwellen of drijven van de gesmarte huiden.
Als het haar en het overtollige vleesch zijn verwijderd, blijft de leder
huid over. Men noemt die dan &amp;/oot.
In geen enkel opzicht heeft de bloot nog iets van leder; droogt men
haar, dan wordt zij hard, stijf en hoornachtig, terwijl zij, vochtig gehoulen,
 spoedig tot bederf overgaat.
Om nu de bloot buigbaar, rekbaar, lenig en bestand tegen water en
hederf te maken wordt het looien toegepast.
De meest uiteenloopende stoffen worden daartoe gebezigd.
Men onderscheidt drie hoofdsoorten van looiïng:
19. de looiing met plantaardige looistoffen en extracten, de z.g. runòÂ
 eikenschorslooiing ;
29, de looiing met mineraalzouten, de mineraal- of witlooïing :
39. de looiing met olieachtige stoffen, de zeemleer- of olielooïng
De voornaamste in Nederland gebezigde plantaardige looimaterialen
zijn: etkenschors, dennenschors, quebrachohout (uit Zuid-Amerika), valonea
‘akerdoppen, de vruchtbekertjes, vruchten en schubben van den
Valonea-eik uit Griekenland en Klein-Azië), sumak of smak (gedroogde
bladeren en loten van Rhus coriaria, die in de landen om de Middel.
landsche Zee, in het bijzonder op Sicilië, voorkomt), ‘cachou (het ingedroogde
 sap van verschillende Acasiasoorten uit Bengalen, Borneo en
eenige andere streken, dat ook als verfstof en voor het tanen van netten
gebruikt wordt), gambier (eene aan cachou verwante looistof, afkomstig
van de bladeren en twijgen van een struik, Unearia Cembir, die or