.{}

toegepast en wordt in de kleinere fabrieken nog veel aangetroffen, voornamelijk
 bij het winnen van lijnolie uit lijnzaad en van raapolie uit koolzaad.
 Geschiedde vroeger echter het inslaan der wiggen tot het aanbrengen
van den druk met de hand, tegenwoordig heeft dit machinaal plaats. De
planken, waartusschen het in een zak gepakte meel wordt geperst, zijn
van kanalen voorzien om de uitgeperste olie te doen wegvloeien. Naast
deze Oud-Hollandsche wijze van olieslaan heeft echter het hydraulisch
persen, in 1795 door JosEPH BRraAMa4 uitgevonden, vooral in het grootbedrijf,
 ingang gevonden. Deze persen worden zoowel horizontaal als
verticaal gebouwd. Door den vorm der persplaten kan men hierbij de
zakken missen en legt men het meel slechts tusschen paardeharen doeken.
In den laatsten tijd vindt echter nog eene derde methode van olieslaan
toepassing en wel die der wringpers.
Nadat het zaad tusschen pletrollen is geplet, wordt het door een wormvormigen
 transporteur weggehaald en in de wringpers gebracht. Op den
weg, dien het geplette zaad aflegt tusschen de pletterij en de wringpers,
wordt het in den transporteur, waarvan een gedeelte van stoomverwarming
 is voorzien, op de gewenschte temperatuur gebracht om de olie
gemakkelijker te doen vloeien. Tet geplette zaad loopt nu geregeld in de
pers (een lange conische trommel met daartegenover aangebrachte verstelbare
 halfronde kammen) en valt, na de geheele pers te zijn doorgewrongen,
 van het wijde naar het nauwe gedeelte als schilfers in eene
transportkar, waardoor het verder wordt gebracht naar de naslagpers
om daar tot koeken te worden verwerkt. Bij het gebruik der wringpers
geschiedt het onttrekken der olie aan het zaad dus op eene zeer eigenaardige
 manier, zonder dat het zaad een zeer hoogen druk heeft te verduren,
 waardoor de slijmvliezen, die zich onder den dop bevinden, ‘en
anders met de olie afvloeien in de tanks en door hun zwevenden toestand
zeer moeilijk zijn te verwijderen, niet worden aangetast.
Na het persen moet de olie nog gezuiverd worden, hetgeen meestal
geschiedt met eene kleine hoeveelheid geconcentreerd zwavelzuur, dat
daarna weer door wasschen met water en slappe soda verwijderd wordt.
Ter bepaling van de zuiverheid der oliën gebruikt men een oleometer,
terwijl voor het wegen verschillende fabrieken automatische oliebascules
leveren.
Wat bij den naslag in de persdoeken overblijft, zijn de bekende oliekoeken,
 welke men als veevoeder (ook gemalen) verkoopt, Deze kunnen
duurzaam bewaard worden, wanneer zij gedroogd worden, hetgeen meestal
geschiedt op een plaatoven. Dit restant bevat nog altijd betrekkelijk veel
olie (vaak nog 7 tot 12 pCt), die op mechanische wijze niet gewonnen
kan worden. Dit kan echter wel geschieden door extraheeren met zwavel.
koolstof of met koolwaterstoffen met een laag kookpunt, afkomstig van
de koolteer- of de petroleum-distillatie.
Voor zoover bekend, wordt deze chemische methode, die noch aan de