194

Onder deze laatste, verdienen vermelding: cocoszeep, toiletzeep — met
kleurstoffen en parfumerieën innig vermengde zeep —, transparantzeep
(vervaardigd door toevoeging van spiritus en glycerine), scheerzeep
hadzeep en zeep voor gebruik in de textielnijverheid tot het afkoken van
ruwe katoen.
In de laatste jaren wordt ook veel zeep in poedervorm in den handel
vebracht.

Zeepindustrie.

De fabricage van zachte zeep was vroeger, onder den invloed van den
oogen accijns, beperkt tot een niet groot aantal fabrieken, terwijl het
aantal fabrieken van harde zeep nog veel geringer was, doch langzamerhand
 toenam.
In 1819 waren er 59 {abrieken van harde en zachte zeep met + 173
wbeiders, in 1873 74.
In 1875 waren er, volgens de „Bescheiden betreflende de Geldmid-Jelen”’
 60 fabrieken van zachte zeep en 17 van harde; in 1885 van zachte
zeep 63, en van harde 19; in 1890 van zachte zeep 64 van harde 27.
Na 1893 zijn dergelijke gegevens niet meer verstrekt omtrent het
aantal zeepfabrieken, daar in dat jaar de accijns werd afgeschaft.
Het gebruik van zachte zeep nam daardoor toe, en tevens verrezen er
au plotseling een aantal nieuwe fabrieken, zoodat er weldra meer dan 79
bestonden, waarvan er echter ook vele spoedig weer verdwenen. Langvamerhand
 werd de markt zóó zeer overstroomd en de prijs dermate
gedrnkt, ook door de concurrentie van minderwaardige fabrikaten, dat de
fabrikanten van goede deugdelijke waar den strijd steeds moeilijker konden
 volhouden. Dit heeft in 1906 aanleidirig gegeven tot de oprichting
van een syndicaat, waarbij van de toen bestaande 54 fabrikanten van
zachte zeep zich 44 aansloten. De zetel van het bestuur dezer vereeniging
was gevestigd te Gouda. Haar doel was, goede, zuivere zeep te leveren
en door vereeniging en beperking der productie het mogelijk te maken,
dat de fabricage daarvan loonend bleef. Deze vereeniging is echter vrij
spoedig weer ontbonden.
Volgens de opgaven der gemeenteverslagen over 1906, die geen onderscheid
 maken tusschen zachte en harde zeep, bestonden er in dat jaar in
Nederland 59 zeeplabrieken met + 1945 arbeiders, als volgt over ons
land verdeeld :

Gelderland
Zuid-Holland
Noord-Holland
Utrecht
Noord-Brabant
Overijsel …
Drente _

6 met

235 arbeiders
280
290
185
95
» 2 70
3 + 60

7