304

tusschen de dubbele bodems van de vrachtschepen der Stoomvaartmaat:
schappijen ‚‚Nederland”’ en „Rotterdamsche Lloyd’’. Te Amsterdam, aar
de overzijde van het IJ, is eene fabriek van de Dordtsche Petroleum-Maatschappij,
 waar door afkoeling van dit halffabrikaat de paraffine wordt
uitgekristalliseerd en door persen van de olie wordt ontdaan. De zoo
verkregen olie wordt gebruikt als gasolie en voor Dieselmotoren. Deze
mrichting werkt met ++ 70 arbeiders.
De invoer van petroleum in Nederland, is begonneu in 1863, toen te
Rotterdam 24.700 vaten, van 150 Kg. elk, werden aangebracht; daarna
volgde in 1870 de eerste aanvoer te Amsterdam (35.700 vaten).
Deze aanvoer nam gaandeweg toe, en in 1885 werd in onderstaande
havens het daarbij vermelde aantal vaten aangevoerd:
Rotterdam. Amsterdam, Bremen. Hamburg. Antwerpen.
357.102 208.000 645.305 1.006.760 830.132
In dien tijd bloeide de petroleamhandel; in onderscheidene groote
havensteden waren aanzienlijke firma's, die bij scheepsladingen de petroleum
 in vaten importeerden en aan de markt brachten, terwijl de kleine
handelaars in die steden deze opkochten, om die over de provinciale
handelsplaatsen en dorpen te verbreiden. Deze volkomen vrije handel
gaf aan een heirleger van kooplieden, reeders, makelaars, expediteurs,
kleinhandelaars en détailverkocpers een middel van bestaan, In dien tijd
gevoelde Amsterdam, dat door zijn achterland in Nederland een belangrijken
 handel had in petroleum, behoefte aan eene petroleumhaven, waar
het licht ontbrandbare product veilig kon bewaard worden.
Sedert is echter in den petroleumhandel eene groote verandering
gekomen. In 1885 kwam te Antwerpen de eerste tanlstoomboot aan,
welke de petroleum niet in vaten, maar onverpakt, in bulk’’ geladen, vervoerde,
 terwijl de petroleum bij aankomst in groote ijzeren. tanks werd
overgepompt. Daardoor hield de aanvoer in vaten weldra bijna geheel!
op en waren in alle havens, ook in Nederland, groote tankinrichtingen
noodig voor den opslag van petroleum.
Daarbij kwam nog eene geheele wijziging in het karakter van den
petroleumhandel. In 1882 was in de Vereenigde Staten van Amerika de
Standard Oil Cy. opgericht, die zich vrij spoedig ontwikkelde tot eene
reusachtige trust, wier doel het was de productie van en den
handel in petroleum geheel ix handen te krijgen en te beheerschen.
De Standard Oil Cy, die de groote petroleum-{irma’s in Europa
door allerlei middelen aan haar machtigen wil wist te onderwerpen
en een wereldmonopolie te scheppen, richtte nu in verschillende
steden van Europa groote maatschappijen op, die den petroleumhandel
daar geheel beheerschten, door haar kapitaal concurrenten onderdrukten
en vervolgens directen afzet trachtten te vinden bij de consumenten, door
zelis den détailverkoop langs de huizen aan zich te trekken. Daardoor
werden de grootere petroleumhandelaars voor een deel uitgeschakeld ui