557

minerale stoffen, vermengd met eene grootere hoeveelheid zwavel, dan
voor de vervaardiging van zachte rubberartikelen wordt aangewend.
Eboniet wordt o.a. veel gebruikt in de electro-technische industrie
Door bijmenging van kleurstoffen worden zoowel zachte als harde
zaoutchouc gekleurd, waardoor o.a. het witte eburiet, eene elpenbeenachtige
 stof, verkregen wordt. Ook wordt bij vervaardiging van de meeste
artikelen van caoutchoue nog z.g. vulmassa toegevoegd.
Afval van caoutchouc-materiaal, oude rijwielbanden, afgedragen schoenen,
 eng. worden vaak weer verwerkt tot gevulcaniseerde caoutchouc om
daaruit goedkoopere artikelen te vervaardigen.

Guttapercha, eene stof, die dikwijls met caoutchouc wordt verward,
wordt gewonnen uit het melksap van verschillende soorten Palaquumboomen,
 die hoofdzakelijk op de Soenda-eilanden en Malakka worden
gevonden. Ook: de cultuur van deze boomen is ter hand genomen door
het Nederlandsch-Indisch Gouvernement; in 1885 met een proeftuin te
Tjipetir op Java begonnen, heeft de aanplant zich allengs uitgebreid tot
eene onderneming van ca. 990 H.A. In de la tste jaren is men er in
geslaagd ook uit de bladeren der guttapercha leverende boomen langs
mechanischen weg het product af te scl eiden.
De door de inlanders gewonnen, guttapercha komt in den handel in
vierkante blokken van 10 à 20 Kg, die zeer taai en nog zeer verontreinigd
zijn door stukjes hout, vezels, steentjes, enz. Op machinale wijze wordt
le guttapercha gezuiverd, alvorens in de industrie bruikbaar te zijn.
Guttapercha verschilt o. a. daarin van caoutchoue, dat zij niet elastisch
is, maar hard; bij verwarming wordt zij echter week, laat zich dan
gemakkelijk bewerken en wordt bij afkoeling weder hard onder behoud
van den vorm, die er aan gegeven was. Zij laat zich evenals de caoutchouc
vulcaniseeren en voorts zeer gemakkelijk vormen tot draden, vellen, enz.
Daar zij electriciteit niet geleidt, integendeel, daaraan een grooten weerstand
 biedt en door het zeewater niet wordt aangetast, bewijst zij goede
diensten als isoleerings-materiaal, vooral ten behoeve van onderzeesche
lelegraafkabels. In 1843 werd hare bruikbaarheid voor dat doel ontdekt
en sindsdien wordt het grootste deel der productie daarvoor aangewend.
Ook voor tal van andere doeleinden wordt zij gebruikt, 0. a in scheizundige
 laboratoria, in de fotografie, in de chirurgie, voor lucht- en
waterdichte afsluitingen en verpakkingen, enz. |
De jaarlijksche productie van guttapercha, wordt geschat op 2 ò 3 mil
lioen Kg, ruim drie vierden daarvan lev rt Nederlandsch-Indië. Voor
statistische cijfers omtrent den uitvoer vergelijke men blz. 561.

Veel overeenkomst eenerzijds met de guttapercha en anderzijds met de
caoutchouc heeft de balata; zij wordt verkregen uit het melksap van den
z.g. bolletrieboom, die inheemsch is in Britsch- en Nederlandsch-Guyana
an ook in Venezuela. In Guyana wordt de balata in de zon gedroogd in

Productie en
zebruik van
guttapercha.

Productie en
gebruik van
halata.