jÓy

De tweede groep bestaat uit: Thomasslakkenmeel; Chalisalpeter ;
Kaïniet, Carnalliet en Sylviniet; Patentkal (zworelzure bali-magnesia) ;
Ohloorkali; Kalk en kalkmergel; Kalksalpeter en Kalkstikstof.
Van de kunstmeststoffen, behoorende tot de eerste groep; worden enkele
bereid in fabrieken, die zich daarmede uitsluitend bezighouden, andere
meest in inrichtingen, waar zij als bijproduct bij de bereiding van andere
chemische stoffen worden voortgebracht.
Het eerste is het geval met superphosphaat, ammoniak-super phosphaat
en oplosbaar gemaakte guano, het tweede met zwaveleuren ammoniak en
beendermeel.
Zwavelure ammoniak wordt, zooals reeds bij de behandeling van het
gas en zijne bijproducten in dit hoofdstuk (zie blz. 516) werd medegedeeld,
 door tal van gasfabrieken hier te lande geproduceerd; voorts door
twee speciale fabrieken, te Ams terdam en te Weesp en door eene
aokesovenondêrneming te Maastricht.
Beendermeel wordt als bijproduct in fabrieken van beenderlijm ver:
kregen; zooals bij de bespreking der lijmindustrie (zie blz. 573) nader
wordt vermeld, houden zich een Stal inrichtingen hier te lande met
de bereiding van deze artikelen bezig.
Met de verwerking van phosphaten en van de verschillende soorten
guano houden de speciale fabrieken van kunstmeststoffen zich hoofdzakelijk
 bezig.
Deze fabrieken, ten getale van 5 met ruim 700 arbeiders, zijn gevestigd
te: Amsterdam, Capelle a/d Isel, Hoogkerk, Uden en
Zwijndrecht. Ook te Rotterdam zal vermoedelijk weldra eene
fabriek van kunstmeststoffen, speciaal voor de bereiding van suverphosvhaat,
 in werking komen.
Veelal drijven deze ondernemingen ook hande] in niet door haar zel!
gefabriceerde kunstmeststoffen.
Voor de bereiding van superphosphaat en ammoniaksuperphosphaat
worden aanzienlijke hoeveelheden ruwe phosphaten (voornamelijk uit
phosphorzure kalk bestaande) als grondstoffen ingevoerd; vandaar, dat
de grootste fabrieken van kunstmeststoffen hare ligging zoo veel mogelijk
zóó gekozen hebben, dat zij gemakkelijk en langs een korten waterweg
voor zeeschepen bereikbaar zijn.
De belangrijkste phosphaatmijnen, die voor den wereldhandel produceeren,
 zijn die van Tunis en Algerië, van Florida. Frankrijk en de
Zuidzee-eilanden.
Ook enkele West-Indische eilanden, als Aruba, Curagao en Bonaire,
bezitten phosphaatlagen, aan welker exploitatie men tot nu toe weinig
aandacht heeft geschonken, doch waarvoor tegenwoordig meer belangstelling
 begint te ontstaan.
De volgende tabel geeft een overzicht van de wereldproductie van ruwe
phosnhaten in de laatste ]aren: