374

Geschiedenis
der lucifersfabricace,


Lucifersfabricage
 in Neder.
land.

Staten van Amerika, Groot-Britannië en China; uitgevoerd werden
3.351.541 Kg. naar tal van landen, hoofdzakelijk echter Duitschland en
België.

16. Lucifers.

De vervaardiging van lucifers dagteekent van omstreeks 1819, toen
houtjes, aan den kop bestreken met zwavel, kaliumebloraat en suiker,
die ontbrandden wanneer zij tegen met geconcentreerd zwavelzuur bevochtigd
 asbest werden gedrukt, voor het eerst de in dien tijd in gebruik
zijnde vuurslagen, tondeldoozen, zwammen en zwavelstokken — de vroegere
 geschiedenis van het „vuur maken’’ kan hier ter zijde worden
gelaten. — vervingen.
erst in 1832 echter werden er op eenigszins uitgebreide schaal
lucifers vervaardigd, die door wrijving tegen eene ruwe oppervlakte ontbrandden,
 terwijl in 1833 de eerste lucifers met phosphor in gebruik
kwamen. Men gebruikte toen uitsluitend voor dat doel de witte phosphor.
 Wegens de dubbele gevaarlijkheid van dit materiaal, dat niet alleen
onder zekere omstandigheden tot zelfontbranding kan overgaan, maar
waarvan de bewerking ten gevolge van de vergiftige phosphordampen
ook schadelijk is voor de gezondheid der arbeiders, werd het gebruik van
lie lucifers in onderscheidene landen verboden.
In 1848 werden echter door Börtorm en ScHRrÖTER voor het eerst
phosphorvrije lucifers gemaakt, terwijl zij voor het vervaardigen der
wrijfvlakken de roode, niet vergiltige en nieb zoo gemakkelijk onthrandbare
 phosphor namen.
Hiermede waren de grondslagen gelegd voor de industrie der z.g.
veiligheidslucifers, die het eerst in Zweden in den handel kwamen en
daardoor ook gewoonlijk den naam van Zweedsche lucifers dragen. Van
dien tijd af nam het gebruik van lucifers zeer toe, vooral sedert 1858,
toen LuNDsTöM te Jönköping zijne wereldbekende lucifers begon uit te
voeren.
In het buitenland vindt men de voornaamste lucifersfabrieken in
Zweden, Oostenrijk-Hongarije, Duitschland, Rusland, Italië en Japan
In Frankrijk is de fabricage een Staatsmonopolie.
Het wereldverbruik van lucifers wordt thans op biina 100 millioen
doosles per das seschat.

In Nederland bleven tondeldoos en zwavelstok nog lang in eere; nog
in de vijftiger jaren droeg iedereen eerstgenoemd materiaal om vuur te
maken in den zak, terwijl de zwavelstokken, bestemd om het vuur als
vlam over te brengen, op groote schaal van droge hennepstengels en
zwavel werden vervaardigd, vooral door oude behoeftige mannen. die
daarmede dan langs de huizen rondventten.
Eerst in 1870 werd hier te lande met de lucifersfabricage besonnen