594

nische doeleinden, b.v. voor de bereiding van loodwit. Aan den voor
huiselijk gebruik bestemden azijn wordt vaak een bijzondere smaak
gegeven door toevoeging van kruiden,
Men kan echter ook azijn maken uit op andere wijze bereid azijnzuur,
hetwelk gewoonlijk verkregen wordt door ontleding van azijnzure kalk
(calcium-acetaat), Dit calcium-acetaat zelf wordt 0.a. verkregen bij de verwerking
 van den z.g. ruwen houtazijn, welke, naast verschillende andere
producten, ontstaat bij de droge distillatie van loofhout; somtijds wordt
echter ook de door gisting uit alcoholische vochten verkregen azijn tot
caleium-acetaat verwerkt. waarnit dan weder geconcentreerd azijnzuur
wordt bereid.
Door verdunning met water van dit geconcentreerd azijnzuur verkrijgt:
men ook azijn, die zoowel voor tafelgebruik als voor industrieele doeleinden
(loodwitfabricage, ververijen en wasscherijen, enz.) dient.
Het hierboven bedoelde geconcentreerd azijnzuur, hetzij als uitgangsmateriaal
 alcohol dan wel houtazijn heeft gediend. komt in den hande]
onder den naam van azijnessence.
Azijn zoowel als azijnzuur worden somtijds met suikerkleur (caramel),
uit druivensuiker verkregen, geel gekleurd.

Azijnindustrie,

Statictielk

In Nederland werd, volgens de opgaven vervat in de Statistiek der
Rijksinkomsten, de azijnmakerij in 1909 uitgeoefend in 74 fabrieken. In
aanmerking nemende, dat een 7-tal fabrieken meer dan ééne grondstof
bezigen, kan worden gezegd, dat in Nederland azijn wordt bereid door 59
labrieken uit gedistilleerd, door 18 fabrieken uit gedistilleerd met rozijnennat,
 door 2 uit rozijnennat alleen en door 2 uit azijnzure kalk. Deze
inrichtingen waren over alle provinciën verspreid. De voornaamste daar.
onder zijn gevestigd te Alkmaar, Amsterdam, Arnhem, Bodegraven,
 Gouda, ‘’sGravenhage, Haarlem, Harlingen,
s-Hertogenbosch, Kampen, Oldenzaal, Rotterdam,
Schiedam, Sittard, Susteren, Tiel, Utrecht, Venlo
en Zwolle. De gemeenteverslagen over 1906 maken slechts melding
van 28 azijnmakerijen, waarin ca. 300 arbeiders werkzaam waren.
De twes fabrieken, die uit azijnzure kalk azijn, d.W.Z. azijnzuur
maken, bevinden zich te Schiedam en te Tiel. Zij voeren de azijnzure
 kalk, welke zij verwerken, uit het buitenland in, terwijl ook een deel
van hare productie weder zijn weg vindt naar het buitenland. De fabriek te
Schiedam verwerkt een deel van het door haar voortgebracht azijnzuur
op azijnzuur lood (loodsuiker), dat eveneens grootendeels uitgevoerd
wordt, Dit artikel wordt gebruikt bij de bereiding van verfstoffen, bij de
otografie en voor geneeskundige doeleinden,

De opbrengst van den accijns op azijn in de laatste jaren en de hoeveel.
heden in liters (1), welke deze opbrengst vertegenwoordigt, blijken uit
het volgend overzicht :