500

proces in, waardoor het wort in bier overgaat. De maltose wordt bij dit
proces gedeeltelijk in alcohol en koolzuur omgezet. Men onderscheidt bij
het gistingsproces boven- en ondergisting. Het ondergistingsbier is
nagenoeg uitgegist; het bovengistingsbier is nog in zwakke nagisting.
Tegenwoordig wordt door de groote brouwerijen bijna uitsluitend ondergistingsbier
 geproduceerd, waarvoor hoofdzakelijk tweerijige zomergerst
als grondstof wordt gebruikt. De kleine brouwerijen, die nog bovengistingsbier
 bereiden, hetgeen in Limburg en Noord-Brabant nog algemeen
 geschiedt, verwerken bij voorkeur Zeeuwsche wintergerst,
De zomergerst wordt hoofdzakelijk uit Bohemen betrokken ; voorts uit
Hongarije, Denemarken en Groot-Britannië, terwijl ook wel gerst
van eigen bodem wordt gebruikt, doch niet in groote hoeveelheden,
daar de productie van goede brouwgerst in Nederland uiterst gering is. De
groote bierbrouwerijen koopen de gerst meest van Duitsche en Oostentijksche
 handelaren in dit artikel door bemiddeling van Nederlandsche
agenten. Gedeeltelijk words de gerst aangevoerd over Fiume (de haven
voor Hongarije), gedeeltelijk over den Donau en de Zwarte Zee en deels,
van Tetschen in Bohemen uit, de Elbe af over Hamburg. Cijfers omtrent
den invoer van brouwgerst zijn moeilijk te geven, daar de Nederlandsche
Statistiek geen onderscheid maakt tusschen de verschillende gerstsoorten ;
wat den handel in gerst in het algemeen betreft, vergelijke men hetgeen
daaromtrent gezegd wordt onder het hoofd „Granen’’ in dit zelfde
hoofdstuk.
Ten deele wordt de benoodigde mout in Nederland zelf vervaardigd
(hetzij in zelfstandige mouterijen, hetzij in mouterijen, welke aan bierbrouwerijen
 verbonden zijn), ten deele uit het buitenland: ingevoerd. Niet
alles wat in de officiele statistiek als mout wordt opgegeven is echter in
werkelijkheid ontkiemde en daarna gedroogde gerst; onder de cijfers van
dien post toch bevindt zich ook de zoogenaamde grits, bewerkte mais, die
in het bijzonder uit Amerika wordt aangevoerd en door sommige brouwerijen
 naast gerstemout gebruikt wordt, terwijl zij op haar beurt, wanneer
de mais te duur. is, weer vervangen wordt door rijst,
Om bovenvermelde redenen is het niet mogelijk nauwkeurige cijfers te
verschaffen omtrent den in- en uitvoer van gerstemout in Nederland;
men schatte den invoer in 1906 op eene waarde van 24 millioen gulden.
Zuivere gerstemout wordt hoofdzakelijk aangevoerd uit Schotland, Engeland
 en Bohemen; ook dit artikel wordt door de brouwerijen meest door
bemiddeling van Nederlandsche agenten van buitenlandsche handelaren
gekocht,
Er wordt evenwel uit Nederland ook eenige mout uitgevoerd; enkele
moùuterijen in Noord-Brabant voorzien ook Belgische bierbrouwerijen
van mout,
In de behoefte aan hop voorzien, behalve het binnenland, dat slechts
eene zeer geringe hoeveelheid produceert (in 1910 waren slechts 11 H.A.