559

blankere bloem leveren; dan de vlakmalerij met daarop volgende builing.
Voor het laatste stadium der bewerking werden gedurende eenige jaren
porceleinen walsen gebruikt, doch deze voldeden niet en werden later
weer afgeschaft.
Gelijktijdig met de toepassing van deze uitvindingen werden griespoetsmachines
 ingevoerd, om de afgescheiden bastdeelen (gries, grind en
zemelen) te sorteeren en de zich daarin bevindende lichte deeltjes, de
zemelen, te verwijderen. Ook werden de builen verbeterd; voor de eerste
builing werd zeer fijn kopergaas of vernikkeld ijzergaas gebruikt en voor
de volgende fijne zijden builgazen van verschillende maaswijdte. Later
werden deze verbeteringen nog aangevuld met eene groote verandering
in het reinigingsproces, dat eene belangrijke rol speelt in de meelfabricage,
omdat alleen uit reine, schoone tarwe goed zuiver meel kan gemaakt
worden. En aangezien met de vervanging van de maalsteenen door
walsen juist beoogd werd een mooier, witter en zuiverder product te
verkrijgen, zou dit doel niet volledig bereikt zijn, wanneer niet de reiniging
 der tarwe zooveel volmaakter ware geworden.
Bij de oprichting der meelfabrieken had men slechts eene soort rasp,
die de baard van de tarwe aïschrapte, eene zeef, die het ruwste vuil en
gen toestel, dat de steenen er uit verwijderde. Hieruit bestond het geheele
reinigingsproces. Het 1s duidelijk, dat deze primitieve behandeling veel
stof in de fabriek bracht. Al spoedig kwam men er toe deze raspen,
zeven, enz. van ventilators te voorzien, om het stof uit de tarwe te
trekken en in eene kamer te blazen. Trieurs werden aangebracht, ten einde
de vreemde zaden uit de tarwe te verwijderen.
De stofkamers, wier lediging steeds een ongezond en onaangenaam
werk was, werden vervangen door zoogenaamde ‚cyclonen’’ en stofverzamelaars,
 waardoor het stof dadelijk in zakken kon opgevangen
worden.
Hoe goed men echter de tarwe nu reinigde, men ondervond toch steeds,
dat nog stof bleef kleven in de spleet van den tarwekorrel. Men heeft
oen bedacht dit stof te verwijderen door het wasschen der tarwe. Deze
wordt in water gedompeld, daarna door centrifugaalkracht van het vuile
water ontdaan, eene krachtige mechanische borsteling vindt bovendien
plaats; vervolgens wordt zij in drooginrichtingen door stoom en wind
gedroogd, waardoor zij weer geschikt wordt om gemalen te worden.
De invoering van het walsenprocédé had in de eerste plaats ten gevolge,
 dat de bloem, uit ongebuild tarwemeel vervaardigd, die uit den
aard der zaak minder zuiver is dan die volgens het walsenprocédé bereid,
zrootendeels werd verdrongen.
Daarmede verloren de molenaars een belangrijk deel van hun afzet,
want tot het nieuwe procédé konden. deze niet overgaan, daar dit zich
door zijn gecompliceerd karakter en door zijne inrichting voor eene groote
oroductie vooral voor omvangrijke kapitaalkrachtige ondernemingen