BRR

Nederland had ook in die dagen den koffiehandel nog voor een groot
gedeelte in handen, maar met de uitbreiding van het gebruik van koffie,
die hoe langer hoe meer eene levensbehoefte werd, nam ook de invoer in
andere Europeesche havens sterk toe en wel naar verhouding in grootere
mate dan te Amsterdam. Gedurende de vereeniging van Nederland met
België werd Antwerpen eene belangrijke haven voor den koffieaanvoer.
In 1825 had Amsterdam een aanvoer van 100.847 balen en Antwerpen
van 217.441 balen, in 1826 resp. van 151.527 balen en 315.330 balen.
Na de afscheiding van België nam de beteekenis van Antwerpen als
haven voor den invoer van koffie weder af, zoodat in 18381 Amsterdam
Antwerpen reeds verre overtrof. In 1831 had Amsterdam een aanvoer
van 172.979 balen, Antwerpen van 116.103 balen; in 1836 Amsterdam
270.500 balen, Rotterdam 254.720 balen, Antwerpen 195.882 balen.
Nederland was nu weer de belangrijkste koffiemarkt van Europa geworden.
 Dit blijkt uit eene vergelijking van de aanvoeren in 1835 in de
volgende havens:

Amsterdam
Rotterdam
Hamburg
Havens van
Ierland . 211.667
Antwerpen 166.309
Triëst 143.631
Hâvre . 113.393
Marseille 72.646
Bremen 70.306
Bordeaux 30.990
Genua . 15.119
Livorno: 12.851
Hoezeer de Nederlandsche havens den koffiehandel beheerschten, blijkt
nader uit de volgende cijfers omtrent de opgeslagen hoeveelheden koffie,
in balen. van 60 Kg, in de voornaamste havens op 1 September der
jaren 1885 en 1837.

Amsterdam en, Rotterdam .
Havens van Groot-Britannië .
Hamburg .
Triëst .
Antwerpen

182“
"1

266 287
143.335
106.667

1837.
766.667
280.000
233.333
190.000
138.667

Deze herleving van den koffiehandel dankte Nederland voornamelijk
aan de hiervoren reeds besproken invoering in Nederlandsch-Indië van het
Gouvernements-cultuurstelsel. De Gouvernementskoffie toch werd slechts
voor een klein gedeelte in Indië verkocht, doch in hoofdzaak door de Veder-