6596

middelen, als oebi’s, katela, djagong (mais), katjang, enz., te behelpen.
Het rijsbverbruik van den inlander bedraagt ongeveer 3 Kg. per volwassen
 persoon per dag. De ingevoerde rijst, voornamelijk afkomstig uit
Singapore, Siam, Saigon en Hongkong, is wel is waar minder in qualiteit,
maar dan ook lager in prijs dan de inlandsche.
Britsch-Indië (voornamelijk Bengalen) en Birma leveren te za:nen
ca, È van alle rijst, die in den wereldhandel voorkomt; slechts enkele van
de rijstverbouwende landen in andere werelddeelen dan Azië zijn in staat
meer te verbouwen dan zij voor eigen behoefte noodig hebben ; de meeste
zijn zelfs nog verplicht van elders in te voeren.
Onder de geëxporteerde rijst behoort Java-rijst tot de beste soorten,
lie aan de markt komen; na Java-rijst wordt die uit Japan afkomstig als
de beste beschouwd.
Nederland ontvangt de rijst in hoofdzaak uit Rangoon, Bassein,
Saigon, van Java en Lombok en uit Japan.
De rijst, welke Java uitvoert, komt voor het grootste gedeelte (ongeveer
voor $) op de Nederlandsche markt, waar zij te Amsterdam of Rotterdam
door tusschenkomst van een makelaar (meestal op aflading) ondershands
verkocht wordt; somtijds wordt in consignatie ontvangen rijst ook wel
bij openbare inschrijving verkocht. Een gedeelte van de op Java geoogste
‘ijst wordt evenwel reeds te Batavia bij inschrijving verkocht.
Bij den verkoop in Nederland wordt J ava-rijsb onderscheiden in Javatafel
 en Blanke Java, als betere qualiteit, en in Ordinaire Java, als
mindere soort.
De Nederlandsche statistiek van in, uit- en doorvoer maakt geen
onderscheid tusschen onbewerkte en bewerkte (gepelde) rijst; de cijfers,
die hier volgen, hebben dus op beide betrekking; aangenomen mag echter
worden, dat een groot deel der uitgevoerde riist hier te lande in de rijstpellerijen
 bewerkt is.
De grafische voorstelling op de volgende blz. geeft allereerst een beeld
van den loop van den rijsthandel in Nederland van 1847 tot 1906. In- en
uitvoer namen gedurende dien tijd niet geheel in dezelfde verhouding toe;
de invoer steeg met grooter hoeveelheden dan de uitvoer, hetgeen wijst
op een toenemend rijstgebruik in Nederland, hetzij dan voor consumptie,
hetzij voor industrieel gebruik (stijfselfabricage, zie blz. 584).
De tabel op blz. 698 geeft vervolgens een overzicht van den in- en
uitvoer van rijst in de laatste 10 jaren volgens de Nederlandsche statistiek
van iín-, uit- en doorvoer en van het aandeel, dat bij den invoer aan
Britsch- en Nederlandsch-Indië toekomt,
De invoer heeft hoofdzakelijk plaats te Zaandam (95.528.000 Kg. in
1910), Amsterdam (134.972.000 Kg.) en Rotterdam (101.576.000 Kg.).
De rijst van Britsch-Indië en Achter-Indië wordt voor Nederland
gekocht te Londen, waar de groote rijstfirma’s in Oost-Azië hun. agenten
hebben en de belangrijkste rijstmarkt van West-Europa sevestigd is.