899

waardige rijstsoorten, als vecvoeder wordt gebruikt. Brood kan van rijstmeel
 niet bereid worden, omdat deeg van rijstmeel niet geschikt is om
met behulp van gist te rijzen. Het bevat daarvoor te weinig gluten
‘plantenkleefstof) en in verhouding eene overmaat van zetmeel.
De rijstpellerijen verkoopen het bewerkte product deels naar het buitenland
 (nl. de meeste Europeesche landen, uitgezonderd die waar hooge
invoerrechten den afzet bijna onmogelijk maken, en naar Afrika, West-Indië
 en Zuid-Amerika), deels aan Nederlandsche industrieelen, tusschenhandelaars
 en winkeliers. Vroeger vervulden de provinciale tusschenhandelaars,
 de grossiers, ook hierbij eene belangrijke rol, doch sinds de
groote uitbreiding van het verkeerswezen komen de winkeliers, ook op
Je dorpen, meer direct met de pelmolens in betrekking.
Cijlers betreffende den uitvoer van rijst werden hiervoren reeds medegedeeld
 (zie blz. 698).
De uitvoer van rijstmeel bedroeg in 1910 20.193.424 Kg., die grootendeels
 gingen naar Duitschland (8.504.960 Kg.), Denemarken (5.122.150
Kg.), de Vereenigde Staten van Amerika (3.173.775 Kg.) en Groot-Britannië
 (1.670.791 Kg.); de invoer bepaalde zich tot 3.036.601 Kg.
herkomstig uit Siam (1.800.000 Kg), België (422.846 Kg), Britsch-[ndië
 (350.175 Kg.) en Duitschland (344.740 Kg).
13. Specerijen.

Onder specerijen zijn in het algemeen te verstaan stoffen, die men in
deine hoeveelheden aan spijzen en dranken toevoegt om aan deze een
\angenamer smaak te geven of ze tegen spoedig bederf te behoeden.
Gewoonlijk wordt de benaming echter niet in dien ruimen zin opgevat
(azijn, suiker, zout, e.d. zouden er dan eigenlijk ook onder vallen), doch
past men haar alleen toe op aromatische plantaardige producten en wel
hoofdzakelijk op eenige producten der tropen. In dit hoofdstuk zuller.
dienovereenkomstig achtereenvolgens worden besproken: kaneel, kruidnagelen,
 mosterd, nootmuskaat en foelie, peper en vanille. Als andere
specerijen, welke echter voor den Nederlandschen handel niet van volloende
 belang zijn om er eene afzonderlijke bespreking aan te wijden,
dienen althans nog vermeld te worden cardamom. gember, laurier
saffraan en steranijs.
Eene korte historische inleiding moge aan de bespreking der aízon-JAerlike
 snecerijsoorten voorafgaan.

Het gebruik van specerijen is bij alle volken der oudheid reeds bekend
geweest en werd door hen vaak in veel grooter mate toegepast dan heden
ten dage het geval is. Indië was in de eerste eeuwen onzer jaartelling
vrijwel de eenige landstreek, vanwaar specerijen betrokken konden
worden, en dan slechts langs den overlandweg. Bij de minder uitgebreide

Omschrijving
zan het begrin
zpecerijen.

Zeschiedenis
van den
handel in
‘neceriien.