718

0.2. door het verleenen van voorschotten, opnieuw aangemoedigd. Het
gevolg was, dat de productie, die in 1826 ongeveer 20.000 pikols bedroeg,
in 1830 tot over de 100.000 pikols steeg.
De invloed van dezen terugkeer tot het voorschottenstelsel was echter
nog gering vergeleken bij de beteekenis, welke de invoering van het bekende
 Cultuurstelsel van den Gouverneur-Ceneraal Van DEN Bosce in
1830 voor de suker-industrie op Java had. De toen genomen maatregelen
 hebben den grondslag gelegd tot de latere ontwikkeling der cultuur
en haren tegenwoordigen bloei. Immers, door deze maatregelen werd de
inlandsche bevolking 0. a. gedwongen een gedeelte van hare gronden met
suikerriet ten behoeve van het Gouvernement te bebouwen, terwijl met
Chineezen en Europeanen contracten werden gesloten tot oprichting van
suikerfabrieken en verwerking met door het Gouvernement beschikbaar gestelde
 werkkrachten van het voor het Gouvernement geteelde suikerriet tot
verhandelbare suiker tegen vooraf vastgèstelde voorwaarden. Een deel van
de op die wijze verkregen suiker moest dan tegen vooraf bepaalde prijzen
aan het Gouvernement worden geleverd. Daar geen middel werd verzuimd
 om deze gedwongen cultuur in korten tijd tot bloei te brengen en
op Java geen kapitalisten aanwezig waren, bereid om hun geld in dergelijke
 ondernemingen te steken, werd op ruime schaal aan hen, die bereid
waren als suikerfabrikant op te treden, voor de oprichting van fabrieken
en voor werkkapitaal renteloos voorschot verleend. In suiker moest dit
worden terugbetaald. Als gevolg van dezen maatregel werden reeds in 1833
in 12 residenties van + 20.000 bouws 266.109 pikols suiker gewonnen.
Van 1835-1839 werd de gedwongen suikercultuur van 20.000 tot
42.000 bouws (30.000 H.A.) uitgebreid, terwijl in 1838 66 contracttabrie.
ken in werking waren benevens 5 ondernemingen in Madioen onder
rechtstreeksch beheer van ambtenaren. Deze laatsten werden, wegens de
voortdurend ongunstige uitkomsten, in 1839 eveneens uitbesteed aan
contractanten. Fabriekjes, in Bantam onder eigen beheer geopend, gaven
evenmin loonende resultaten; van 1835-1844 leed het Gouvernement
een verlies op de eigen plantages van ongeveer 12 millioen gulden. En ook
voor de particuliere fabrikanten, onbedreven als zij waren, leverde aanvanzelijk
 de gedwongen suikercultuur weinig voordeel op. Dit veranderde
echter, toen men de kwade jaren was te boven gekomen en vooral nadat
in de fabricage der suiker groote verbeteringen waren ingevoerd.
In het bijzonder proliteerde men van de technische ontwikkeling
der Europeesche beetwortelsuikerindustrie, hoewel ook die nog in
hare kindsheid was. Zoodoende kon het Gouvernement van 1845 tot 1863
eene winst van ruim 63 millioen gulden op de suikercultuur behalen,
terwijl het ook den particulieren fabrikanten goed ging. Dientengevolge
nam het aantal fabrieken langzamerhand toe; in 1869 waren er 97 contractfabrieken,
 die 2.108.187 pikol suiker produceerden van een aanplant
van 39.946 bouws (28.000 H.A).