746

100 Kg. bieten 115 Kg. dunsap verkrijgt, bedraagt de totale hoeveelheid
water per dag te verdampen 862.500 Kg. Vaak heeft men slechts eene
beperkte hoeveelheid koelwater te zijner beschikking en moet die derhalve
na het gebruik weder afkoelen. Men bezigt daarvoor groote vijvers of,
waar men gebrek aan goedkoop terrein: heeft, bouwt men koeltorens. Het
koken geschiedt evenals het verdampen in het luchtledige; de toestellen,
 die daarvoor dienen, heeten vacuumpannen (triple en quadruple
effect).
Het product, dat uit de vacuumpannen komt, heet vulmassa kooksel
of masse cute; het bevat zoowel suiker als stroop. Om deze van elkander
te scheiden dienen centrifuges (turbines) waarin de vulmassa snel rondgedraaid
 wordt. Door de middelpuntvliedende kracht wordt de stroop
weggeslingerd en blijven de suikerkristallen over ; de ruwe suiker is dan
gereed. De stroop gaat naar vacuumpannen, waarin zij wordt ingekookt,
vervolgens naar warme kamers of koeltroggen en eindelijk weer naar eene
sentrifuge, die haar opnieuw verdeelt in suiker en stroop van geringer
suikergehalte. Door herhaling dezer bewerking — veelal echter niet meer
dan tweemaal — wordt telkens suiker van eene mindere quaditeit en stroop
met een geringer suikergehalte verkregen. De kleverige massa, die na het
indampen en uitkristalliseeren overblijft en niet verder kristalliseerbaar is,
heet melasse. Zij bevat echter nog tamelijk veel suiker, daarnaast veel
eiwitstoffen en zouten.
Deze melasse kan -nog op verschillende wijzen ontsuikerd worden. Er
bestaan daarvoor een aantal chemische processen, waarvan dat der osmose,
het Steffens’ procédé en de strontiaan-methode, de meest bekende zijn.
Hier te lande worden deze niet meer toegepast.
De meeste fabrieken vinden een ruim afzetgebied voor de melasse als
zoodanig, die zoowel als grondstof voor de bereiding van spiritus (zie
ook onder het hoofd: „Gedistilleerd en Gist’’ in dit hoofdstuk) en in
mindere mate ook als veevoeder gebruikt wordt. In het laatste geval wordt
zij met andere stoffen vermengd, 0.3. met zemelen, gehakt stroo en
turfstrooisel (zie blz. 19).
De Nederlandsche beetwortelsuikerfabrieken bereiden bijna uitsluitend
ruwe suiker, die nog niet geschikt is voor consumptie en nog een
raffinageproces moet ondergaan. Alleen die te Bergen-op-Zoom, Breda,
Gorinchem, Oud- en Nieuw-Gastel en Sas-van-Gent brengen z.g. witgemaakte
 suiker in den handel. Deze komt, naar het uiterlijk, vrijwel met
de geraffineerde consumptiesuiker overeen en leent zich goed voor industrieele
 doeleinden, maar heeft niet de zuiverheid van smaak en reuk,
welke het geraffineerde product kenmerken,
De hier volgende tabel geeft een overzicht van de hoeveelheden ruwe
suiker, door de beetwortelsuikerfabrieken in Nederland sinds 1864 geproduceerd,
 en daarmede tevens een beeld van de buitengewoon. snelle ontwikkeling
 dezer industrie, met name wat haar productievermogen betreft.