TRO

Zuikerwerken,
drops, enz.

Ten slotte mogen niet onvermeld blijven de fabrieken van suikerwerken,
drops, pepermunt, enz., die voor het meerendeel ook chocolade fabriceeren,
 zooals bij de bespreking der chocoladenijverheid op blz. 610 reeds
terloops werd opgemerkt, en welke vaak ook koek- en banketbakkerij met
de vervaardiging van suikerwerk combineeren. Er zijn er daarvan een
groot aantal van zeer verschillenden, doch meest kleinen omvang over
het geheele land verbreid. De belangrijkste ondernemingen op dit gebied,
bij welke de vervaardiging van de hier bedoelde artikelen hoofdzaak is,
vindt men te Amsterdam (4), Breda, Bresken s‚, Deventer,
Dokkum, Gouda (2), ’sGravenhage, Leiden en Rotterdam
 (4). Deze ondernemingen hebben te zamen ruim 500 arbeiders.
Verder vindt men zulke ondernemingen 0. 3. te Bosk 00 p, Enschede,
Meppel Oosterhout, Utrecht (2) en Sneek en in vele andere
plaatsen des lands.

15. Tabak en sigaren.

Oorsprong van
de tabak en geschiedenis
 van
hare cnltuur.

Des tabaksplant (NVicotiana), een eenjarig kruidachtig gewas, dat in
zijne bladeren de over heel de wereld bekende tabak levert, is, evenals
de aardappel, van Amerikaanschen oorsprong. Bij de ontdekking van
de Nieuwe Wereld was het gebruik van tabak als genees- en narcotisch
genotmiddel aan het grootste deel der inheemsche bevolking van Ameriks,
reeds bekend.
Vernam men in Europa het eerst van de tabak door de beschrijvingen
der reizigers, die met of na Columbus in Amerika waren geweest, de
plant zelve kreeg men miet vóór 1560 te zien, toen een arts, die op
bevel van FiziPs II zich naar Mexico had begeven, o.a. voor een onder.
zoek der flora van Amerika, tabakszaden naar Spanje overbracht.
Nadat men daar en in Frankrijk de teel met goeden uitslag had
beproefd, verspreidde zij zich weldra over geheel Europa. Ofschoon dan
ook de herkomst uit het warme gedeelte van Amerika en sommige van
hare eigenschappen de tabak tot een zuiver tropisch gewas stempelen,
heeft zij toch terstond bewezen genoeg aanpassingsvermogen te bezitten
om ook in koeler klimaat te gedijen, o.a. in ons land en later in nog
noordelijker streken.
Portugeesche zeevaarders maakten het gewas en het gebruik er van
bekend in de Oost-Aziatische gewesten.
Ongeveer te zelfder tijd als in Europa begon ook de tabakscultuur in
Amerika, waar in Virginië en Noord-Carolina deze teelt spoedig grooten
omvang kreeg en belangrijke voordeelen aan de planters opleverde, zoodat
de kolonisatie van Amerika er door bevorderd werd. In 1691 bedroeg de
uitvoer van Virginië reeds 60.000 pond. Van daar breidde de cultuur
zich eerst uit over Maryland, toen Kentucky, Tennessee en de Mississippivallei.
 Later is men gaan planten in Ccnnecticut. Pennsvlvanië, Ohio en
Wisconsin.