305

hoeveelheid thee op de veilingen voor binnenlandsche rekening gekocht
geleidelijk grooter wordt en dat de Java-thee daarvan in het laatste tiental
 jaren het grootste gedeelte vormt, terwijl het gebruik van andere
theesoorten zich over het algemeen in dalende richting beweegt.

Blijft het theeverbruik in China (waar de thee ook als kleurstof voor
het verven van geweven stoffen wordt gebruikt), Japan en Britsch-Indië
nog steeds het grootst, in Europa neemt het gestadig toe,
Hoewel het moeilijk is, het juiste verbruik in eenig land nauwkeurig
in cijfers uit te drukken, kan daarvan toch wel bij benadering een denkveeld
 verkregen worden, althans voor die landen, welke zelf geen thee
produceeren. Volgens eene officieele Britsche statistiek daaromtrent bedroeg
 het verbruik per hoofd der gemiddelde bevolking in 1909 in de
navolgende landen de bij elk vermelde hoeveelheid: Nieuw-Zeeland:
3,37 Kg.; Australisch Gemeenebest 3,09 Kg.; Groot-Britannië 2,89 Kg.;
Canada 2 Kg.; Nederland 0,78 Kg.; Vereenigde Staten. van Amerika
0,56 Kg.; Rusland 0,46 Kg.; Britsch Zud-Afrika 0,39 Kg.; Perzië
0,38 Kpe.; Argentinië 0,28 Kg. en Denemarken 0,20 Kg.

Theeverbruik
in de verschilende
 landen.

17. Verduurzaamde levensmiddelen.

Het bewaren van voedingsmiddelen tegen bederf heeft zich eerst sedert
vetrekkelijk korten tijd tot een bijzonderen tak van nijverheid ontwikkeld.
Wel is men er uit den aard der zaak reeds van oudsher op bedacht
geweest voedingsmiddelen in zoodanigen toestand te brengen, dat zij
zonder tot bederf over te gaan voor later gebruik konden worden bewaard,
maar de daartoe strekkende bewerkingen waren slechts van eenvoudigen
aard; zij droegen meer een huishoudelijk karakter of waren slechts als
iets bijkomstigs in de bedrijven tot productie van voedingsmiddelen te
beschouwen,
Alleen in enkele opzichten kon men oudtijds hier te lande van
bepaalde bedrijven tot conserveering van voedingsmiddelen spreken; zoo
bij het drogen, rooken en inzouten van visch en vleesch en het drogen
van groenten. Niet heb minst met het oog op de behoefte aan. proviand
voor de scheepvaart hadden deze bedrijven echter reeds vroeg hier een
tamelijken omvang.
Een bijzondere tak van nijverheid werd het conserveeren van levensmiddelen
 eerst toen de vooruitgang der techniek het mogelijk maakte
levensmiddelen zoo te conserveeren, dat zij bij het gebruik van versche
nauwelijks waren te onderscheiden, en toen, in verband met de stijging
van den levensstandaard, de vooruitgang van het verkeer en van het
hotelwezen, en de meerdere trek naar overzeesche gewesten, waar de
levensmiddelen, aan welke men gewoon was, bezwaarlijk versch waren
te verkrijgen, de vraag naar conserven deden toenemen.