Full text : De kaert vander zee van Jan Seuerszoon (1532)

INLEIDING.

IX

korte paragrafen, dan weer geheele hoofdstukken. Zoo is
Seebuch B, 12,6 een unicum, dat niet eens weergevonden
wordt in de latere veel volledigere gedrukte uitgaven van
na 1550, Men zou verschillende interessante voorbeelden
kunnen aanwijzen, dat waar de eene tekst een korte en
onvolledige opheldering geeft, de andere een lange, uitvoerige
 en gedetailleerde handleiding biedt (b. v. Seeb.
5,6,10; 1532, 29, 4; 1541, 31,20—23; of wel Seeb. 8,3; 1532, 24,12;
1541, 26,5; enz.). Bijzonder karakteristiek is bet verschil
tusschen: Seeb. 14; 1532, 26; en 1541, 35, die alle handelen
over de »noordkust« d. i. de oostkust van Engeland.
De stukken, die gemeen zijn aan twee of meer van de
teksten, vormen somtijds grootere of kleinere samenhangende
 reeksen, waarbinnen weer een vaste en bepaalde
volgorde in acht genomen is, maar zóó, dat de eene of de
andere tekst hier of daar gen of meer paragrafen heeft
ingeschoven, die in de andere niet worden. gevonden.
Dikwijls echter is een reeks paragrafen, die in den eenen
tekst een samenhangend geheel vormt, in de andere redactie
 gesplitst en verdeeld over verschillende plaatsen,
zoodat men onwillekeurig herinnerd wordt aan hetgeen.
geschiedt, wanneer men een spel kaarten dooreen schudt.
Hoe is nu deze merkwaardige verhouding te verklaren,
aan den eenen kant deze in't oog vallende gelijkheid, aan
den anderen kant dit willekeurige verschil?
Tegen het eind van de Middeleeuwen, foen de Nederlandsche
 scheepvaart grootere vormen begon aan te nemen,
 zijn de Nederlandsche schippers — misschien onder
invloed van de Italiaansche portolanen — begonnen, hun
eigen practische ondervinding van hun reizen in de westen
 noordeuropeesche vaarwateren op schrift te brengen.
En deel van deze aanwijzingen ontsprong uit hun eigen
persoonlijke waarnemingen; maar natuurlijk hebben zij
overal bij de plaatselijke bevolking eene menigte bijzonderheden
 kunnen vernemen — vooral betreffende de vaart
in moeielijke vaarwaters, de landmerken, de getijden, enz.
Zulke opteekeningen hebben zij dan te huis van elkander
 geleend en afgeschreven, dikwijls zeker op losse stukken
 papier, of ook in schrijfboekjes waarvan door het
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.