335
onderzoekingstochten in de kinalanden ondernamen, de wenschelijkheid
uitspraken om den kinaboom ook naar elders over te planten, opdat eene
geregelde cultuur daar tot stand zou kunnen komen. Tal van pogingen
om dit doel te bereiken mislukten. Het was voor Nederland weggelegd
dit ten slotte tot een goed einde te brengen.
Reeds in 1829 werd hier te lande de wenschelijkheid uitgesproken
om de kinaplant naar Java over te brengen. In Juli 1830 werd den
Nederlandschen consuls in Chili en Peru verzocht om moeite te doen,
ten einde in het bezit te komen van planten en zaden van den kinaboom.
De consul te Valparaiso gaf den goeden raad om met een oorlogsschip een
botanicus naar Arica te zenden, die zou moeten trachten om in het
bmnenland zaden en planten machtig te worden, welke dan terstond
naar Java zouden worden gebracht. De toenmalige Gouverneur-Generaal
van Nederlandsch-Indië werd hierover aangeschreven. Doch deze, het
belang der zaak niet inziende, bemoeide er zich niet verder mede en zoo
kwam er niets van het plan. Ofschoon de toenmalige directeur
der cultures in Nederlandsch-Indië, De Voeer, bij het ontwerpen
van modelcontracten voor de uitgifte in huur van woeste gronden in
1837, ook reeds op de cultuur van kina bedacht was, bleef de Regeering
huiverig de acelimatisatie van den kinaboom in de Indische bezittingen te
beproeven.
Enkele geleerden bleven echter bij de Regeering ernstig aandringen om
het reeds zoo lang voorbereide plan eindelijk eens uit te voeren, waartoe
het in 1852 kwam. Het was de toenmalige Minister van Koloniën, Ca. F.
PanuD, die met kracht en volharding zoodanige maatregelen nam, dat
het plan der overplanting kon worden verwezenlijkt, en het volbrengen
der eervolle-taak aanbood aan Dr. F. JuNGHuEN, inspecteur voor natuurkundige
onderzoekingen in Nederlandsch-Indië, destijds met verlof in
Nederland. Gemakkelijk zou die taak niet zijn; gevaarlijk achtte men
haar zelfs, daar het wantrouwen der Zuid-Amerikanen, die hun monopolie
natuurlijk gaarne wilden behouden, reeds sedert lang was gaande
gemaakt door de herhaalde verschijning van vreemde natuuronderzoekers
in de kinastreken. Dr. Junaauas was bezig met het uitwerken zijner
Indische onderzoekingen en beval daarom zijn vriend. Justus KARL
Hassrarn uit Dusseldorf, een bekwaam botanicus, die reeds gedurende
de jaren 18371843 en in 1846 in ’s Lands Plantentuin te Buitenzorg
had gewerkt, aan.
Deze nam de hem aangeboden zending met graagte op zich en vertrok
in December 18592 over Callao naar Lima; hij kweet zich op voortreffelijke
wijze van die moeilijke en verdienstelijke taak. In Augustus 1854
keerde hij te Callao terug. Een gedeelte der door hem verzamelde planten
en zaden kwam over Nederland naar Java, het overige — 500 planten in
24 kisten en eene groote hoeveelheid zaden — werd door een Nederlandschen
oorloeshodem rechtstreeks van Peru naar Java overgebracht. De