345
schappen verleenen, waaraan zij hare beteekenis te danken hebben, met
aame de aromatische, vluchtige oliën, zijn eerst met den vooruitgang der
natourwetenschappelijke kennis en der technische vaardigheid beter
oekend geworden en schrede voor schrede steeds beter en zuiverder daarib
afgescheiden om een nuttig gebruik te vinden.
Vooral de buitengewone uitbreiding van de kennis der samenstelling
en der eigenschappen van de aetberische oliën in de laatste helft der 19°
seuw heeft een grooten invloed gehad op het gebruik van deze grondstoffen
en zoowel hare verkrijging uit de plantendeelen als hare aa1-wending
bij de bereiding van verschillende gemees- en genotmiddelen
van de laboratoria der apothekers geleidelijk doen overgaan naar svecigle
tabrieken.
Er komen thans ongeveer 400 verschillende aetherische oliën in den
„andel, die voor het meerendeel door distillatie in. vacuum met water
of stoom, soms ook door uitvriezen, uitpersen en cook wel door extractie,
hetzij met aether of andere extractie-vloeistoffen, hetzij met dierlijke of
)lantaardige vetten, worden -gewonnen.
Deels worden de aetherische oliën gebruikt tot het bereiden van geneesimiddelen,
voorts voor het samenstellen van parfumerieën (wel-“iekende
oliën, reukwateren en -poeders, pomaden, zeepen, enz.), in de
derde plaats om aan likeuren sinaak en geur te geven en eindelijk
ok bij de fabricage van lakken en vernissen. j
Enkele bijzonder waardevolle bestanddeelen van de aetherische oliën
worden in de industrie daaruit afgescheiden en in volkomen zuiveren
voestand gebracht; overigens worden enkele dezer bestanddeelen, die in
le parfumerie, de likeurbereiding of voor geneeskundig gebruik worden
aangewend, ook langs syntbetischen weg verkregen.
Tot de voornaamste etherische oliën behooren 0.8. anijsolie,
bergamotolie, bittere-amandelolie, cederolie, citroenolie, citronelolie, geraaiumolie,
ylang-ylangolie, kamferolie, kajepoelolie, kamilleolie, kaneelolie,
karwij- of kummelolie, korianderolie, truidnagelolie, lavendelolie, mosterdolie,
nootmuskaatolie, oranjebloesemolie, peperolie, pepermuntolie, pomeranzenolie,
resedaolie, rosmarijnolie, rozenolie, safraanolie, sandelhoutolie, sinaaszppelolie,
terpentijnolie en venkelolie.
Van al de specerijgewassen, bloemen en vruchten, waaruit deze aetherische
oliën worden verkregen, brengt Nederland er slechts enkele voort.
Van de teelt van specerijgewassen wordt in het algemeen in Europa
weinig werk gemaakt, hetgeen waarschijnlijk hieraan moet worden toegeschreven,
dat de tropen eene groote verscheidenheid van prikkelende
kruiden leveren.
Slechts één specerijgewas wordt hier te lande op eenigszins ruime
schaal verbouwd, namelijk de karwij. Van veel minder beteekenis zijn
tnijs, koriander, mosterd en venkel.
Karwij, eene kruidachtige plant, behoorende tot de familie der scherm-