508
Cacao en
:hocoladeindustrie.
Het bereiden van een drank uit de zaden van de cacaovrucht leerden
van alle Europeesche volken het eerst de Spanjaarden, toen zij in 1516
onder CORTEz Mexico veroverden. Zij vonden daar den cacaoboom in zeer
hoog aanzien; de inboorlingen schreven, hem wonderdadige eigenschappen
‘oe. De zaden: golden er als een gewoon betaalmiddel en. een compleet
muntstelsel was er op gebaseerd. De oude Mexicanen bereidden de
„chocolatl’’ op primitieve wijze van cacao (choco) en water (lat) en
roegden er vaak maismeel aan toe of kruidden haar met roode peper.
Omstreeks 1520 brachten. de Spanjaarden cacaoboonen en in Mexico
vereide chocolads naar het moederland over, waar nu spoedig fabrieken
ontstonden, welke de toebereiding der boonen verbeterden en vooral ook
in de menging met specerijen, met vanille en zelfs met amber en muskus,
sen grooten vooruitgang brachten. Eerst na het algemeen geworden
gebruik van suiker echter werd de chocolade in Spanje de geliefde volksdrank,
die zij daar thans, evenals in Mexico, nog is.
Langen tijd hielden de Spanjaarden voor het overige Europa hunne ontdekking
van de cacao en de bewerking daarvan geheim; strenge straffen
verboden den uitvoer, doch in 1728 verkocht Koning Paps V het
monopolie van den verkoop van cacao in alle landen aan eene internationale
maatschappij, die zich tot dat doel had geconstitueerd.
Intusschen had Europa reeds in 1600 de chocolade leeren kennen door
middel van den Florentijner Antonio CARLELLI, die omstreeks dat jaar de
eerste cacao uit West-Indië in Italië invoerde; van hier uit verspreidden
zich de kennis van de verwerking der cacao en, het gebruik van chocolade
over geheel Midden- en Noord-Europa.
In Engeland dagteekent de oprichting der eerste chocoladefabriek van
1657; tevens ontstonden toen in: Londen zoogenaamde chocoladehuizen
in den trant der latere koffiehuizen. In Frankrijk werd de chocolade
ekend omstreeks 1681, doch het duurde nog bijna eene eeuw (1776) vóór
daar de eerste chocoladefabriek verrees, die het monopolie van den verzoop
en van LopewijK XIV den titel van „Chocolaterie royale’ kreeg.
n Nederland en Duitschland werd de chocolade vooral bekend door de
geschriften van den geneesheer C. BonTexor, lijfarts van den Grooten
Keurvorst, welke, behalve omtrent thee en koffie, in 1685 ook eene verhandeling
omtrent chocolade in het licht gaf, getiteld: „Een kort Tractaat,
van de kragten en ’t gebruyk van de chocolate’, waarin hij dit genotmiddel
ten zeerste aanbeval.
Werd in Duitschland de eerste chocoladefabriek door Vorst WILHELM
VON DER LiPPE in 1756 te Steinhude (vorstendom Lippe) opgericht, in
Nederland vond men reeds in het laatste gedeelte der 17e eeuw chocoladebewerking,
doch van een zeer primitief karakter. Zij bestond namelijk
bijna alleen in het malen der gebrande cacaoboonen en het fabriceeren
van. tabletchocolade door middel van het gieten in vormen van de stroopichtige
massa der warme gemalen cacao