523
De likeurstokerij is een oud Nederlandsch bedrijf, dat zich staande
gehouden heeft tot onzen tijd en nog altijd eene internationale beteekenis
heeft. In de laatste helft der 16e eeuw kwam de likeurindustrie hier te
lande reeds op. Te Amsterdam bouwde de poorter Lucas Bos in 1575
een houten gebouw, eene ‚loods’’ (buiten de stad wegens het brandgevaar)
om er wijn en likeur te vervaardigen. Deze onderneming slaagde
en in 1612 kwam de plek, waar de loods stond, die toen nog te midden.
van bloemen- en rozentuinen gelegen was, bij de uitbreiding binnen de
stad. De houten loods werd nu vervangen door een steenen gebouw, dat
echter den naam ‚„’t Lootsje”’ behield. Op dezelfde plaats heeft onder
denzelfden naam en in een karakteristiek gebouw in Oud-Hollandschen
stijl dezelfde firma de zaak voortgezet tot op onzen tijd en tot eene likeurstokerij
met wereldberoemdheid weten te verheffen. Inmiddels waren ook
concurrenten opgekomen, waarvan. een. der meest bekende is WYyNAND
FoCXINK, wiens in 1679 opgerichte zaak zich naast eerstgenoemde likeurstokerij
eene groote beteekenis heeft verworven door productie voor den
wereldhandel. In elk dezer beide likeurstokerijen, tevens distilleerderijen,
zijn tegenwoordig ohgeveer 60 arbeiders werkzaam.
Door deze en andere ondernemingen werd de Hollandsche likeurstokerij
tot beroemdheid gebracht wegens de volkomen zuiverheid en de fijnheid
van smaak van haar fabrikaat. Hoewel de oudste likeuren in de 14e eeuw
in Frankrijk gemaakt en vandaar uitgevoerd werden, overtroffen toch de
Hollandsche likeurstokerijen de Fransche, terwijl de handel er voor
zorgde, dat het Hollandsche product algemeen verbreid werd en den
voorrang verkreeg. Tot op den huidigen dag zijn Frankrijk en Nederland
de voornaamste landen gebleven, die fijne likeuren leveren voor den
wereldhandel.
Behalve bovengenoemde twee oudste likeurstokerijen bestaan er nog
een groot aantal in andere plaatsen van ons land, waaronder sommige,
die, hoewel niet van zóóveel jaren her dateerend, toch ook in binnenen
buitenland bekendheid en een goeden naam hebben weten te verwerven.
Het aantal distilleerderijen 1e en 2e klasse (distilleerderijen en likeurstokerijen)
is, in tegenstelling met dat der branderijen, in de laatste
25 jaren gaandeweg toegenomen. De tabel op blz. 624 geeft van die toeneming
sedert 1885 een overzicht.
Onderscheidene van deze inrichtingen zijn echter slechts zeer kleine
bedrijven, waarvan de productie alleen binnenlandsche en zelfs hoofdzakelijk
plaatselijke beteekenis heeft.
Onder de 367 distillateurs en likeurstokers zijn begrepen een 12-tal
[abrikanten van bitters en elixers, die verschillende specialiteiten op dit
gebied in den handel brengen. De voornaamusten van deze zijn gevestigd
te Amersfoort, Arnhem, Culemborg, Doetichem,
Groningen, Haarlem, ‘’sHertogenbosch, Nijmegen,
Winschoten en Zwolle.