5336
de zand-, zoowel als op de kleigronden, graanmarkten of graanbeurzen,
waar de boeren het graan, dat zij over hadden, aanvoerden. Het meerendeel
daarvan is vervallen of dient tegenwoordig slechts om buitenlandsch
graan te verkoopen. De uitbreiding der rundveeteelt en der varkensmesterij,
alsmede de sterke toeneming der teelt van fijnere gewassen (aardappelen,
suikerbieten, fijne zaden, groenten), hebben, niettegenstaande ten gevolge
ler steeds ruimere toepassing van de vorderingen der landbouwwetenschap
de opbrengst per H.A. met een derde vooruitging, de behoefte aan
graan voor gebruik in eigen bedrijf zoozeer doen vermeerderen, dat de
voeren in het grootste deel des lands graan tekort komen in plaats van
overhouden.
Alleen de kleistreken in het noorden van Groningen, de Veenkoloniën,
de droogmakerijen in Noord- en Zuid-Holland en de Zuidhollandsche en
Zeeuwsche eilanden leveren nog graan voor de markt, De belangrijkste
beurs voor binnenlandsch graan is die te Gronin gen. Er wordt echter
op de Groningsche beurs ook veel buitenlandsch graan verhandeld, Verder
wordt ook op de graanbeurzen te Amsterdam en te Rotterdam binnenlandsch
graan verhandeld, en vindt men nog graanbeurzen voor inlandsch
graan te Leeuwarden, Zwolle, Deventer, Arnhem, Nij
negen, Tiel, Utrecht, Alkmaar, Hoofddorp (Haarlemmermeer),
Leiden, Dordrecht, Middelburg, Goes, Zierikzee,
Tholen, Oostburg en op nog eenige andere kleinere plaatsen. Op
de meeste dezer beurzen wordt echter feitelijk meer buitenlandsch dan
binnenlandsch graan verhandeld.
Nederland beschikt dan ook niet over genoeg eigen graan om zijne
behoefte te dekken, al is de graanuitvoer, die in het laatst der 18e en
n het begin der 19° eeuw geenszins onbelangrijk was, allengs verminderd.
Zooals uit de statistiek op blz. 637 blijkt, bedroeg het saldo van den
invoer tot verbruik van tarwe, rogge en mais boven den uitvoer uit het
vrije verkeer in de jaren 1847—1856 gemiddeld 88.820 ton en in 1910
L.010.722 ton van 1000 Kg. Haver had in de jaren 1847-1856 een gemiddeld
uitvoersaldo van 28.400 ton, doch in 1910 een znvoersaldo van
23.078 ton.
Hoofdzakelijk ter vermenging met andere tarwesoorten wordt ten
vehoeve der meelindustrie nog Nederlandsche, hoofdzakelijk Zeeuwsche
en Groningsche, tarwe uitgevoerd naar België en Duitschland, Neder.
landsche haver wordt vooral uit Groningen nog uitgevoerd naar Groot-Britannië,
België, Duitschland en West-Indië, in vele jaren ook naar
Frankrijk. De uitvoer naar België is door de heffing van een invoerrecht
aldaar verminderd. Uitsluitend naar laatstgenoemd land wordt voorts uit
Zeeland en Groningen wintergerst uitgevoerd voor de brouwerij (echt
Belgisch bier).