705
zelf te worden aangemaakt, hetzij met azijn, most of andere stoffen tot
2ene pap gemengd in flacons of potjes voor dadelijk gebruik gereed in
len handel gebracht. De uit geel mosterdzaad bereide mosterd is in den
handel ook wel bekend als Engelsche mosterd; bekende mosterdfabrikanten
in Groot-Britannië verwerken 0. a. belangrijke hoeveelheden geel
mosterdzaad uit Nederland.
De mosterdfabricage vond van ouds reeds op belangrijke schaal ook in
ons land plaats; vroeger, toen voor het malen meest van windmolens
gebruik werd gemaakt, vond men de mosterdmalerijen meest in de Zaanstreek.
Tegenwoordig is deze industrie echter over het geheele land verspreid;
de voornaamste inrichtingen, waar de mosterdfabricage wordt
uitgeoefend, vindt men te Amsterdam (8), Boschkapelle,
Culemborg, Deventer, Doesburg, Franeker, Gorin-:hem,
Groningen (2), Holwierde, Lonneker, Middel.
stum, Nijmegen (2), Oude Pekela, Rotterd am, Scheveningen,
Utrecht (4), Westdongeradeel, Westzaan,
Winschoten, Zutfen en Zwolle. Het aantal arbeiders bij dit
oedrijf werkzaam. is zeer gering; het is echter bezwaarlijk een cijfer te
10emen aangezien de mosterdfabricage zelden alléén als bedrijf wordt uitzeoefend,
doch meestal met ander bedrijf of nering te zamen, b.v. met
grutterij, handel in specerijen, koffiebranderij, enz.
Nootmuskaat en foelie. — Deze specerijsoorten, ofschoon zoowel
aar uiterlijk aanzien als naar innerlijke samenstelling en eigenschappen
geheel verschillend van elkaar, worden hier onder één hoofd besproken,
omdat zij beide van ééne plant afkomstig zijn, n.l. van den muskaatnootboom
(Myristica fragrans), die evenals de kruidnagelboom op de Molukzen
inheemsch is. Hij wordt daar zoowel in ’t wild groeiend als geteeld
aangetroffen; vooral de op het eiland Banda geteelde nootmuskaat munt
uit door een bijzonder fijn aroma en geldt als de kostbaarste soort. De
tuinen, waarin daar de muskaatnootboom wordt gekweekt, worden van
oudsher perken, de ondernemers der aanplantingen perkeniers genoemd.
Ondanks de pogingen door de Oost-Indische Compagnie aangewend
en door de krachtdadigste middelen ondersteund, om de teelt van en den
1andel in specerijen tot de Molukken te beperken en voor haarzeli als
monopolie te handhaven, gelukte het niettemin hare waakzaamheid ook
wat den muskaatnootboom betreft te verschalken en deze plant ook
buiten den Oost-Indischen archipel over te brengen, naar Mauritius,
Reunion, Madagascar en de Antillen. In den tijd, dat onze Indische bezittingen
onder Britsch bestuur waren, werd de muskaatnootboom ook op
dere eilanden van den archipel overgebracht, met name naar de residentie
Benkoelen op Sumatra. Buiten den Indischen archipel heeft de cultuur
zich echter alleen op het West-Indische eiland Grenada belangrijk ontwikkeld.
Op Nieuw-Guinea vindt men ook eene in het wild groeiende