Full text : Beschrijving van handel en nijverheid in Nederland (2)

135

het aanvankelijk scheen weinig beduidenden maar weldra zeer machtigen
 mededinger in de suiker, bereid uit den in de gematigde luchtstreek
groeienden beetwortel.
Wel is waar is van de vroegste tijden af bij verschillende volken ook
suiker gewonnen uit het sap van andere gewassen, als palmen, ahornen,
berken, broodboomen, enz., welk plantaardig verzoetingsmiddel naast de
honing hier en daar in concurrentie trad en nog wel treedt met de rietsuiker,
 doch nooit hebben deze suikersoorten het tot eenige beteekenis
voor de wereldmarkt gebracht, daar hare consumptie zich bijna uitsluitend
 bepaald heeft tot de productielanden zelf. Alleen de suiket, in
Britsch-Indië uit den dadelpalm gewonnen, die echter wegens hare hoedanigheid
 nauwelijks eene concurrente van de rietsuiker kan genoemd:
worden, wordt veel uitgevoerd naar Groot-Britannië, waar zij in de
brouwerijen wordt gebruikt of dienst doet als veevoeder.
Zooals reeds bij de bespreking van de rietsuikereultuur in Nederlandseh-Indië
 in herinnering werd gebracht (zie bladz. 717) was het de Berlijnsche
apotheker ANDREAS SIEGMUND MARGGRAF, die in 1747 in den beetwortel
(beta vulgaris) de aanwezigheid van eene stof ontdekte, volkomen gelijk
„an rietsuiker. Practische resultaten mocht hij echter van zijne belangrijke
 ontdekking, waaraan aanvankelijk slechts weinig aandacht werd
geschonken, niet aanschouwen. Eerst aan zijn genialen leerling KARL
ACHARD gelukte het in 1799 de eerste suiker uit beetwortelen te winnen.
Hiermede werd aan de ontdekking van MaRGGBAF practische waarde
verleend en de grondslag gelegd zoowel voor eene van de belangrijkste
cultures van de landen der gematigde zône als voor een der meest beteekenende
 takken van industrie van de Oude en Nieuwe Wereld.
Op zijn eigen landgoed te Kunern in Neder-Silezië begon hij onder zeer
bescheiden omstandigheden met de verwerking van de door hem met dit
doel gekweekte beetwortelen en, in weerwil van den ongunst der tijden en
het volkomen nieuwe dezer industrie, slaagde hij er in, met hulp der
Pruisische Regeering en door rusteloozen arbeid de techniek van het
bedrijf zoo ver te ontwikkelen, dat hij in heb jaar 1809 in zijn geschrift
over Die europäische Zuckerfabrikation aus Runkelrüben tot navolging
van zijn voorbeeld een oproep kon doen.
Aan pogingen daartoe ontbrak het dan ook weldra niet; zoowel op
andere plaatsen in Duitschland als in Oostenrijk en Frankrijk werd de
fabricage van beetwortelsuiker ondernomen ; veelbelovend waren echter
deze eerste proeven niet, zoodat deze jeugdige industrie wellicht spoedig
weer zou ten onder gegaan zijn, wanneer niet het door NAPOLEON in
1806 ingevoerde Continentaal Stelsel de beetwortelsuiker tegenover de
overmachtige rietsuiker in bescherming had genomen.
De snelle en groote vlucht, die nu opeens de beetwortelsuiker-industrie
nam, was echter niet van langen duur; immers de val van NAPOLEON
bracht de opheffing van het Continentaal Stelsel en daarmede van de
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.