799
Sigarenindustrie.
Verschillende omstandigheden van maatschappelijken en geographischen
aard oefenden invloed uit op de verbreiding der sigarenindustrie in ons
land. De sigarenmakerij bestond aanvankelijk bijna uitsluitend uit
handenarbeid. Daardoor werd de vestiging dier industrie op eene
bepaalde plaats beheerscht door de vraag, of er voldoende en
goedkoope werkkrachten voor handenarbeid beschikbaar waren. De
dorpen in de Meierij van ’s-Hertogenbosch, met zeer veel versnipperd
grondbezit en waar de landbouw miet alle arbeidskrachten in beslag
nam, waar bovendien de Frankische bevolking aanleg had voor industrie,
waren daartoe als aangewezen. In enkele dorpen van deze streek werd dan
ook de sigarenindustrie met succes aangevangen.
Eveneens in steden als Kampen, waar in den tijd der opkomst van de
sigarenfabrieken vele werkkrachten vrijkwamen, doordat de trijplabrieken
ophielden te werken; onderscheidene trijparbeiders gingen toen over in
de sigarenindustrie.
Thans is de sigarenindustrie nog hoofdzakelijk gevestigd in Noord-Brabant,
met name te Eindhoven en te '’s-Her togenboschen
in de aangrenzende gemeenten, en in eenige groote steden.
In Noord-Brabant vindt men meer dan 180 grootere en kleinere
sigarenfabrieken; behalve in de reeds genoemde plaatsen 0.3. ook te
Bergen-op-Zoom, Boxtel, Breda Cuyk, Geertruidenberg,
Gestel, Oisterwijk, Prinsenhage. Strijp, Tilburg,
Waalreen Woensel.
Verder vindt men sigarenfabrieken over het geheele land verspreid,
de meeste en belangrijkste echter in Noord- en Zuid-Holland (o.a. te
Alkmaar, Amsterdam, Haarlem, Krommenie, Laren,
Weesp; Delit Gouda, s-Gravenhage, Leiden, Rotter.
dam, Schiedam), Utrecht (0.3. te Amersioort, Maarssen,
Rhenen, Utrecht, Veenendaal), Gelderland (0.2. te Ap el
doorn, Arnhem, Culemborg, Geldermalsen, Kesteren,
Nijmegen, Tiel, Wageningen)en Overijsel (0. 2. te Deventer,
Kampen, Ootmarsum, Steenwijk, Wijhe, Zwolle). In de
overige provinciën mogen nog genoemd worden als plaatsen waar sigarenfabrieken
bestaan, o.a. Groningen en Winschoten; Harlingen,
Leeuwarden en Zuidhorn; Meppel; Zierikzee;
Beek, Maastricht, Roermond en Venraay.
Omtrent het aantal arbeiders, in de sigarenindustrie werkzaam. kunnen
moeilijk juiste cijfers gegeven worden, daar het maken van sigaren nog
voor een goed deel als huisarbeid geschiedt.
Bij de sigarenfabricage worden onderscheiden dekblad, omblad en
binnengoed.
De fijnste bladen, welke prachtig branden en een aangenaam aroma
verspreiden, worden in den regel gebruikt als dekblad voor sigaren van
oerste ovunliteit Overigens hangt de bepaling, of eene partij tabak tot de