158
S looierijen met + 30 arbeiders, Zeeland 7 looierijen met + 15 arbeiders,
Overijsel 6 looierijen met + 40 arbeiders, Utrecht 4 looierijen met
t 50 arbeiders en Drente 1 looierij met + 20 arbeiders.
In Noord-Brabant zijn de leerlooierijen over de geheele provincie
verbreid, doch de meeste vindt men in de streek van ’s-Hertogenbosch
tot Geertruidenberg, n.l. in de Langstraat (0. a. te Waalwijk 16
met ++ 160 arbeiders, Waspik 13 met meer dan 100 arbeiders) en
verder te Dongen 93 met + 250 arbeiders, Alphen en Riel 24
met + ò0 arbeiders, Loop-op-Zand 2 met + 85 arbeiders, Breda
2 met + 30 arbeiders, Eindhoven 3 met + 75 arbeiders, Tilburg
t met + 50 arbeiders, Gilze en Rijen 47 met '+ 180 arbeiders,
Oisterwijk 21 met + 140 arbeiders, Oosterhout 18 met + 70
mbeiders, Valkenswaard 10 met + 25 arbeiders, Vlijmen 5 met
+ 30 arbeiders, ’sHertogenbosch 2 met + 150 arbeiders, B azenstein
l met:+ 75 arbeiders, enz.
Gelderland heeft groote looierijen te Druten, Eibergen, Lichsenvoorde
Lochem, Wageningen, Groenlo, Arnhemen
Doetinchem.
Zuid-Holland bezit leerlooierijen te Delft, Gouda, Leide n,
Moordrecht, Oudshoorn en Zoeterwoude.
De meeste leerlooierijen werken nog volgens het oude systeem; vele
oassen de gemengde methode toe; enkele de snellooimethode. Verschillende
looierijen zijn tevens schoenenfabrieken, terwijl weer andere de
bewerking van het leder tot drijfriemen aan haar bedrijf hebben ver-„onden.
Ten aanzien van deze gemengde bedrijven is het niet wel mogelijk
op te geven, hoe groot het aantal arbeiders is, dat in elk der onderdeelen
an het bedrijf werkzaam. is.
Perkamentbereiding.
Handel in
Ieder.
Een bijzondere tak van de leder-industrie is de perkamentbereiding (zie
ook blz. 395 bij „Papier’’) uit vellen van kalveren, geiten, bokken, ezels
en varkens; eene fabriek, die zich daarmee bezighoudt, bestaat sedert 1830
Boreulo; zij levert perkament voor de boekbinderijen, voor trommelzellen,
pauken, enz. Dit is de eenige Íabriek van dien aard in Nederland,
welke voorziet in de behoeften van eigen land en exporteert naar bijna
ille Europeesche landen en ook naar Australië, Brazilië, enz. Het Nederandsch
perkament wordt voor eene van de beste soorten gehouden.
Voor den afzet van het gelooide zoolleder kommt hoofdzakelijk het binnenand
in aanmerking; de hooge rechten, die in vele landen op zoolleder
geheven worden, maken uitvoer van dit artikel daarheen zoo goed als
onmogelijk; in beperkte mate slechts wordt het uitgevoerd naar Nederlandsch-Indië,
België en Zwitserland. Bovenleder daarentegen wordt in
vrij belangrijke hoeveelheden uitgevoerd, o. a. naar België, Denemarken,
Frankrijk, Zweden en Noorwegen, Groot-Britannië, Oostenrijk-Hongarije
on, Zwitserland.