{64
Silezië, Bohemen en Hongarije. Buiten Europa vindt men het o.a. in
\lgerië en in Britsch-Indië.
Het Indisch koolzaad, dat sedert eene kwarteeuw in groote hoeveelheden
1it Britsch-Indië in Europa komt en ook hier te lande in olieslagerijen
wordt verwerkt, is echter ten deele geen zuiver koolzaad, want in sommige
partijen zaad van deze herkomst treft men vaak bijmengsels van
mosterd- en andere zaden aan.
In ons land verbouwt men nog altijd vrij veel koolzaad op de zeeklei,
weinig op de rivierklei. Intusschen is, gelijk overal, ook hier de teelt
gedurende de laatste 30 jaren aanzienlijk verminderd, eensdeels omdat
olie voor verliehtingsdoeleinden — en hiertoe dient de uit koolzaad verkregen
olie (raapolie) in hoofdzaak — weinig meer gevraagd wordt, sinds
petroleum, gas en electriciteit in die behoefte voorzien, anderdeels door
den invoer van allerlei andere grondstoffen tot bereiding van olie en van
andere oliesoorten uit tropische gewesten.
In 1910 bedroeg de met winterkoolzaad beteelde oppervlakte 2.595 H.A,
met eene opbrengst van 59.328 H.L., tegen gemiddeld 12.690 H.A. in
1871/1880 en 28.658 H.A. in 1851/1860.
Zeeland, Noord-Brabant, Zuid-Holland en Groningen zijn de centra
van deze teelt.
Uit het beschikbare cijfermateriaal worde hier een enkele greep gedaan
ter kenschetsing van den omvang en van de beteekenis van den handel
in liijn- en koolzaad.
De eerste staat, die hier volgt, geeft een overzicht van den handel in
koolzaad en lijnzaad gedurende ruim 60 jaren:
Jaren,
1847/56
1857/66
1867/76
1877/86
1887/96
(897/1906
1906
1907
1908
1909
1910
Koolzaad en andere niet afzonderlijk
genoemde oliezaden, X f 1000 (1).
Invoer tot ,
verbruik.
Uitvoer uit |
het vrije
verkeer
Saldo
invoer.
2.379
3.747
3.142
4.843
8.288
8.669
15.955
7.449,
14.062
12.210
24 413
1.179
1.145
871
2.423
2.803
4.083
4,843
4.258
7.195
7 AAE
14.613
1.200
2.632
2,271
2420
3.485
4.586
1,112
2.184
3.867
4767
9 LN
Liijjnzaad, Xx f 1000 (1).
Invoer tot
verbruik,
Uitvoer uit! Saldo
bet vrije
verkeer
3.855
4,684
7.881
11.618
21.195
25.882
28.168
30.276
35,392
29.672
99978
656
647
696
1.432
6.514
11.064
10.043
10.475
13.208
9.270
5736
2.199
4.037
7.485
10.186
14.084
14.818
18.125
19.801
22.184
20.402
17.249
(1) Berekend naar de voor de Nederlandsche statistiek aangenomen officieele
waarde (voor lijnzaad f12.— per 100 Kg. en voor koolzaad f 14.50 per 100 Kg.).
Ter vergelijking zij hieraan toegevoegd, dat gedurende 19% de marktprijs van
lijnzaad op gemiddeld f 20.—, die van koolzaad op gemiddeld f 12.50 per 100 Kg
kan worden aangenomen.