316
De bijproducten worden ten deele in het binnenland van de hand
gezet, ten deele uitgevoerd.
De cokes blijven grootendeels. in het binnenland. Door de steenkoolgasfabrieken
werd in 1910 maar schatting voortgebracht 750.000 ton
(à 1000 Kg.) cokes; na aftrek van hetgeen door de fabrieken zelf als
brandstof en voor de fabricage van watergas is gebruikt, bleven daarvan
ca. 447.000 ton voor den verkoop beschikbaar. Verreweg het grootste
vedeelte daarvan is in Nederland voor huishoudelijke en industrieele
doeleinden verbruikt. Volgens de Nederlandsche statistiek van in-, uiten
doorvoer zou in 1910 eene hoeveelheid van 207.084.607 Kg. cokes
(einders) uit het buitenland zijn ingevoerd. (uit Duitschland, België en
Groot-Britannië), waartegenover de uitvoer zou hebben bedragen
279.202.632 Kg., bestemd voor een groot aantal verschillende landen.
Het saldo uitvoer bedroeg dus ca. 72.000 ton, zoodat het binnenlandsch
rerbruik derhalve ca. 375.000 ton was.
De koolteer wordt in groote hoeveelheden uitgevoerd, voor zoover zij
2iet geleverd wordt aan de beide hier te lande bestaande koolteerdistilleerderijen
of aan asphaltfabrieken; cijfers omtrent den uitvoer worden vermeld
op blz. 518. De koolteerproductie der Nederlandsche gasfabrieken
neeft in 1910 ongeveer 49.600.000 Kg. bedragen. De fabrieken van gecarvureerd
watergas produceerden daarenboven ca, 4.200.000 Kg. waterzasteer.
Tevens wordt nog koolteer geproduceerd door de cokesovens te
Maastricht (zie blz. 29).
Het gas- of ammoniakwater vormt een belangrijk bijproduct, dat,
zooals op blz. 514 werd vermeld, tot verschillende producten wordt
verwerkt. De productie beliep in 1910 ca. 3.211.400 HT. van 19 Be.
Daarvan werd door de gasfabrieken ongeveer 65 pCt. tot zwavelzuren
ummoniak verwerkt.
Volgens van particuliere zijde verstrekte statistische gegevens, werden
loor een aantal gasfabrieken (niet alle fabrieken verstrekten opgaven
laaromtrent) in de laatste jaren in Nederland de volgende hoeveelheden
zwavelzure ammoniak vervaardigd :
n 1906 door 28 fabrieken
1907 0
1908
1909
1910
31
2
ë
<
+
3.767.368 Kg.
4014110
1.490.738
1.597.500
5 905 100
Een groot gedeelte daarvan wordt naar Nederlandsch Oost-Indië uitgevoerd
ten behoeve van de suiker- en tabakplantages; het overige wordt
aan de Íabrieken van kunstmeststoffen geleverd. De uitvoer naar Nederlandsch
Oost-Indië bedroeg in 1910 volgens de Nederlandsche Statistiek
15.415.779 Kg.
Een 80-tal gasfabrieken verkoopen haar ammoniakwater in natura g49n