Full text : Beschrijving van handel en nijverheid in Nederland (2)

opgevoerd tot eene hoogte, waarvan de eerste beoefenaars nooit eenig
Jenkbeeld konden hebben.
De eerste van die reeks veranderingen was de invoering der ijzeren
drukpersen. Sedert de uitvinding der boekdrukkunst tot het einde der
18e eeuw bediende men zich voor het drukken uitsluitend van houten
persen, waarvan de constructie gedurende drie en eene halve eeuw tamelijk
wel dezelfde gebleven is. Voor het op den vorm aanbrengen van den inkt,
welken iedere drukkerij naar hare behoeften zelf vervaardigde, gebruikte
ten twee drukballen, tampons genaamd. Dit waren halfronde ballen van
aoten- of beukenhout en elk van een korten steel voorzien, welke met
schapenwol opgevuld en met hondenleder overtrokken. waren. In het
egin der 19° eeuw werd in Groot-Britannië de eerste ijzeren drukpers
gebouwd, nadat reeds in 1770 een lettergieter te Bazel getracht had de
lompe houten pers door eene ijzeren te doen vervangen, waarin hij echter
door zijne gildebroeders werd tegengewerkt.
De Engelsche ijzeren drukpers werd weldra ook op het.vasteland van
Europa bekend. De uitgebreide toepassing, die de sindsdien veel gewijzigde
en verbeterde ijzeren pers al dadelijk vond, had zij voornamelijk
ie danken aan de omstandigheid, dat het drukken van een veel
grooter formaat met toepassing van minder kracht mogelijk werd,
waardoor, tevens in verband met het vlugger aanbrengen van den inkt
door inktrollen in plaats van de hiervoren genoemde tampons, aan den
eisch om in korten tijd veel werk te leveren, te gemoet gekomen werd.
Ook deze vooruitgang bleek echter weldra niet voldoende. Van veel
grooter beteekenis voor de boekdrukkerij dan de uitvinding der ijzeren
handpers met loodrechten, vlakken druk was dan ook die der snelpers
met draaienden drukeylinder door den Duitscher FRIEDRICH KOENIG,
die te Londen in 1811 de eerste snelpers in werkimg bracht, zich later
met BAUER verbond en de thans nog bekende snelpersfabriek te Würzburg
(firma König und Bauer) stichtte. Al spoedig werd door die snelpers
eene tienmaal grootere productie verkregen, Later werd het systeem
door de uitvinders zelf nog veel verbeterd en het duurde niet lang, of de
snelpers had zoowel wat hare capaciteit als de qualiteit van. het geleverde
betrof eene volkomen overwinning op de handpers behaald, welke laatste
sindsdien alleen nog voor het trekken van proeven, het drukken van biljetten
 en ander werk van zeer kleine oplagen wordt gebruikt, maar daarvoor
 dan ook zelfs in de meest modern ingerichte drukkerij nog altijd
aanwezig is,
Van nog grooter beteekenis voor het productievermogen van de drukzerijen
 werd de snelpers natuurlijk, toen de stoomkracht daarop werd toegepast.
 Maar toch kon ook de capaciteit der stoomdrukkerijen de stijgende
behoefte aan drukwerk van allerlei aard in groote oplagen niet bijhouden,
en vooral was zij daartoe niet in staat, toen het dagbladwezen zich
overal, in het bijzonder in Groot-Britannië, krachtig begon te ontwikkelen.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.