Full text : Beschrijving van handel en nijverheid in Nederland (2)

716

De suikereultuur
 in Nederlandsch-Indië.


Op Java werd ook reeds in de 15e en 16e eeuw suikerriet geteeld en wel
door Chineezen; aanvankelijk werd de daaruit bereide suiker alleen naar
Perzië uitgevoerd. Na de oprichting van de Oost-Indische Compagnie in
1602 trachtte deze van de suikerteelt op dezelfde wijze als van andere
cultures zooveel mogelijk partij te trekken, waarbij zij zich van de hulp
der Chineezen bediende voor de cultuur en de fabricage, welke van ouds
in Nederlandsch-Indië ten nauwste met elkander verbonden zijn geweest.
In 1650 werkten er in den omtrek van Batavia 20 suikermolens. Deze
molens moesten aan de Compagnie de suiker tegen vóóraf vastgestelde
prijzen leveren, welke prijzen willekeurig verlaagd werden, wanneer de
winst niet groot genoeg was. Ook werd de productie, als het bestuur
dit voordeelig achtte, beperkt. Tegen het midden der 17° eeuw ging de
industrie door allerlei tegenspoeden, waarmede zij te kampen had,
tijdelijk achteruit. Vooral de gevoerde oorlogen (Mataram en Bantam) en
het daaruit gevolgde gebrek aan arbeiders hadden haar veel kwaad gedaan.
De vrede met Bantam in 1684, de gestadige machtsontwikkeling der
Oost-Indische Compagnie op Java en haar van lieverlede verbeterd begrip
nopens de voordeelen, welke met de cultuur van suikerriet te behalen
zouden zijn, deden de industrie herleven. Uit het moederland kwamen
talrijke orders tot hare aanmoediging (de behoefte aan suiker werd door
de invoering in Europa van koffie, thee en cacao steeds grooter); er werden
nu ook in Bantam, Japara, Cheribon en Oost-Java ondernemingen opgericht
 en het aantal suikerondernemingen steeg dan ook in 1710 tot 130.
De totale productie bedroeg destijds ongeveer 120.000 pikols (1) per jaar.
Het schijnt, dat in die tijden de suikermarkt ook reeds aan sterke
schommelingen. onderhevig is geweest en daaraan mag het wel worden
toegeschreven, dat op dezen tijd van vooruitgang weer eene periode van
tegenspoed en malaise volgde. In 1745 was het getal molens in de Ommelanden
 van Batavia dientengevolge weder tot 65 verminderd; in 1779
waren er nog öö. Van die 55 waren er 24 in het bezit van Europeanen,
26 van Chineezen en 5 van het Gouvernement; te zamen leverden zij
+ 100.000 pikols suiker, niet medegerekend de stroop, die men ter vrije
veschikking van den ondernemer liet, Elke molen hield gemiddeld gedurende
 de campagne 200 man per dag aan den arbeid en had omstreeks
20.000 gulden bedrijfskapitaal noodig, dikwijls ten deele als voorschotten
door de Compagnie verstrekt.
Tegen het einde der 18° eeuw ging de suikercultuur op Java nog meer
achteruit, deels ten gevolge van gebrek aan doorzicht en activiteit bij de
leiding, anderdeels ten gevolge van de Europeesche oorlogen. In 1784
bedroeg de productie slechts 84.000 pikols. Nadat de Oost-Indische
Compagnie was opgeheven werd veel geschreven en beraadslaagd over de
vraag, hoe de suikercultuur tot hernieuwden bloei zou kunnen sebracht

(1) 4 pikol = 61.76 Ko.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.