Full text : Beschrijving van handel en nijverheid in Nederland (2)

120

om zelf op groote schaal suikerriet op zijne bouwvelden aan te planten
en dit aan den fabrikant zou verkoopen, werd niet verwezenlijkt. In de
eveneens in 1870 tot stand gekomen z.g. Agrarische Wet [wet van
9 April 1870 (Stbl. no. 71), houdende aanvulling van art. 62 van het
Reglement op het beleid der Regeering van Nederlandsch-Indië] was
echter de kans voorzien, dat het zóó zou loopen, en werd implicite de
mogelijkheid erkend, dat de inlander een deel van zijn grond aan den
fabrikant zou verhuren, die dan zel! planter en fabrikant tegelijk zou
kunnen zijn. Alras bleek het dan ook, dat de laatstbedoelde methode voorshands
 de eenig mogelijke zou zijn. En zoo zag men langzamerhand de
contractfabrieken plaats maken voor vrije ondernemingen, die den grond
van de inlanders huurden, zoodat de fabrikant tevens rietplanter werd.
Reeds vroeger, zelfs in de dagen van. de Oost-Indische Compagnie, was
ook op particuliere landerijen suikerriet geteeld en suiker gemaakt en in
den loop van de 19e eeuw waren verschillende vrije ondernemingen
ontstaan op de van den Soesoehoenan van Solo, den Sultan van Djokja of
hunne apanagehouders gehuurde landen, een tweetal op de Mangkoe Negoro’sche
 landen en enkele fabrieken op erfpachtsperceelen. Met het
inkrimpen der Gouvernementsbemoeiingen met de suikercultuur nam het
aantal ondernemingen, berustende op vrijwillige overeenkomsten met de
bevolking, vrij sterk toe.
Niet langen tijd nadat de suiker-industris aan zich zelve was overgelaten
brak echter een moeilijke tijd voor haar aan, waarin zij met volkomen
ondergang werd bedreigd.
De eerste oorzaak daarvan was het uitbreken van de z.g. serehziekte,
die op geheel Java het suikerriet aantastte en eene ontzaglijke schade
toebracht aan de industrie. Van nog ernstiger gevolgen was echter de
hevige suikercrisis, die in 1884 in het leven werd geroepen door de abnormale
 daling der suikerprijzen.
Deze was een rechtstreeksch gevolg van de vervoering der markt met
beetwortelsuiker, waarvan de productie zoowel door verbeteringen in de
wijze van fabricage als door beschermende wetten. in zóó belangrijke mate
was gestegen, dat zij tegen het jaar 1884 het cijfer van 2.500.000.000 Kg.
(ongeveer 40 millioen pikols) bereikte.
Vele exporthuizen op Java konden hunne suiker, die zij, als naar
gewoonte, vóór den aanvang van den oogst gekocht hadden, in Europa
niet behoorlijk plaatsen. Zij moesten deze vaak met groote verliezen te
gelde maken, ten gevolge waarvan zij hunne betalingen moesten staken.
Hierdoor werden niet alleen de suikerfabrieken op Java, doch ook tal van
oredietinstellingen, met Nederlandsch kapitaal opgericht, met ondergang
bedreigd.
Door verschillende noodmaatregelen wist men echter de ramp zoo veel
mogelijk te keeren. In de eerste plaats slaagde men in Nederland er in
door financieele overaties, d.w.z. door vermindering van het nominaal
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.