435
Een element van groot belang voor de ontwikkeling der boekdrukkerij
s de vooruitgang der techniek op het gekied der illustratie geweest.
In onzen tijd staan der ilustratiekunst een veel grooter aantal hulpmiddelen
ten dienste dan vroeger. Tot ver in de tweede helft der 19° eeuw
had men alleen de keuze tusschen in hout gesneden, op steen geteekende
of in steen of metaal gegraveerde afbeeldingen.
Tegenwoordig zijn door de toepassing der fotografie en chemie de
mechanische hulpmiddelen ter vermenigvuldiging van afbeeldingen niet
alleen sterk uitgebreid, maar de nieuwe methoden vereischen, bij meer
nauwkeurigheid en scherpte en veelal even Îraaie uitvoering der reproductiën,
minder tijd van vervaardiging en daardoor geringere kosten.
Met het oog op de belangrijke plaats, welke het illustratiewerk op
Jrukkerijgebied inneemt, mag het wenschelijk worden geacht hier bij de
verschillende methoden van illustratie en hare producten een oogenblik
stil te staan, zonder in de technische details te treden.
De verschillende wijzen van illustratie laten zich tot twee hoofdgroepen
terugbrengen, namelijk afbeeldingen, welke men tegelijk met
den tekst (lettervorm) op de boekdrukpers kan drukken (verheven druk)
en die, welke afzonderlijk op de steendrukpers of op de plaatdrukpers
‘vlak- en diepdruk) worden vermenigvuldigd.
Terwijl de steendruk en de plaatdruk hierachter worden behandeld,
worden hier eerst de procédé’s besproken. die vallen op het gebied der
voekdrukkerij, namelijk :
le, de houtgravure;
2e, de chemigrafe of zincografe;
3e, de fotochemigrafie,;
4e. de autoty pie.
De houtsneekumst — tegenwoordig houtgraveerkunst genoemd, omdat
er nu meer met den graveerbeitel dan met het mes gewerkt wordt —
is de oudste tak der boekversieringskunst; zij ging, zooals gezegd, zelis
de boekdrukkunst vooraf en heeft in haren nauwen samenhang hiermede
steeds eene voorname plaats ingenomen.
Na in de eerste helft van de 16° eeuw een tijd van ongemeenen bloei
gehad te hebben — men denke aan beoefenaars als ALBRECHT DÜREE,
Haws Honses, Lucas van LEyDEN e.a. — werd de houtsneekunst door
de kopergravure geheel verdrongen. In de tweede helft der 19° eeuw
begon zij echter te herleven; de Engelschman Bewick paste het eerst
het zoogenaamde graveeren in hout toe, waardoor het aspect van eene
kopergravure werd verkregen, waarom het dan ook te doen was. Van
dat oogenblik af opende zich een nieuw tijdperk van bloei voor de houtsneekunst
(nu houtgraveerkunst) en vooral nam zij eene hooge vlucht,
toen in verschillende landen geillustreerde bladen en tijdschriften ontstonden,
die met elkander gingen wedijveren in aantrekkelijke en actueele
afbeeldingen.
IUustratie.