Full text : Beschrijving van handel en nijverheid in Nederland (2)

416

Daar beschadiging van het hout licht mogelijk is, wanneer het, zeer
gevoelig voor temperatuurswisseling zijnde, krom trekt ol barst, wordt
er dikwijls niet van de houtplaat zelf, maar van een afgietsel (elché)
gedrukt. Vroeger werden deze clichê’s alleen van lettermetaal en door
middel van de stereotypie vervaardigd, tegenwoordig bijna alleen langs
galvanischen weg verkregen.
Al behoort de eigenlijke houtsnede tusschen den tekst thuis, als houtzravure
 werd zij ook veel als zoogenaamde ‚„kunstplaat’’ afzonderlijk
gedrukt en soms ook in verschillende kleuren. Uit ‘een oogpunt van
kunst heeft de houtgravure dan ook groote beteekenis gekregen.
Hare vervaardiging eischt echter zeer veel tijd en is, ook daardoor, vrij
kostbaar. Daarom kwam. men op het denkbeeld den moeilijken arbeid van
het graveeren of snijden door eene meer eenvoudige en vluggere werkwijze
te vervangen. Men moest hierbij van het hout afzien en een ander geschikt
materiaal zoeken. Dit is ook gelukt, doch niet dan na veel hoofdbrekens
en inspannenden arbeid van verschillende vakmannen, die allen te worstelen
 hadden met eigenaardige technische bezwaren. Men koos het zink
(en later ook het koper) en uit een aantal proefnemingen ontwikkelde
zich langzamerhand eene methode, waaraan men den naam heeft gegeven
van chemigrafe of zincografie, wijl zij in hoofdzaak op de chemische
inwerking van zuren op zink berust, het zoogenaamde ‚‚etsen’’.
Het komt er bij de chemigralie, die tegenwoordig in de eerste plaats
de houtgravure vervangt, voornamelijk op aan, dat de teekening zuiver
van het papier op zink overgebracht en daarna zóó geëtst wordt, dat het
zuur al het om de lijnen der teekening liggende metaal tot op eene zekere
liepte wegbijt en dat alleen de afbeelding, die van eene aan het zuur weerstand
 biedende bedekking voorzien wordt, staan blijft. Het overbrengen
der teekening kan echter op verschillende wijzen geschieden; in de eerste
plaats door directen overdruk, wanneer het origineel op autografisch
papier (geprepareerd nverdrukpapier) met specialen inkt vervaardigd is.
Eene teekening, waarmede een houtgraveur 14 dagen bezig zou zijn, is
als zinkets in even zoo vele uren gereed te maken. Het etsproces blijft
steeds hetzelfde bij de verschillende methoden der chemigrafie; deze
onderscheiden zich alleen door de wijze, waarop de afbeelding op de
zinkplaat wordt overgebracht.
Van groote beteekenis is de zincografie geworden sedert de fotografie
met hare uitgebreide hulpmiddelen zich te harer beschikking heeft
gesteld.
De fotografie heeft trouwens op de ontwikkeling der grafischt vakken
in het algemeen een grooten invloed gehad.
Het eerste procédé van DaGUERRE, de Daguerrio-typie, de voorloopster
van de fotografische kunst, leverde slechts één enkel beeld. Had men
méér exemplaren noodig, dan was men, evenals bij het teekenen en
schilderen, tot eene algeheele herhaling van het procédé verplicht.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.