311
Oostenrijk-Hongarije (0. a. bij Hall in Tyrol, Hallein bij Salzburg, Hallstadt
in Salzkammergut, Wieliczka en Bochnis, in Galicië) gevonden,
terwijl ook Spanje, Frankrijk, Groot-Britannië (Lancaster, Cheshire,
Worcestershire, Lawton en Stoke Prior) en Rusland, zoomede tal van
landen buiten Europa in het bezit zijn van meer of minder belangrijke
zoutmijnen. Ook in Nederland is steenzout in den bodem aanwezig.
Zooals in het Ie hoofdstuk onder het hoofd „Mijnbouw’’ is medegedeeld
(zie blz. 5) heeft de Rijksopsporingsdienst in oostelijk Gelderland de aanwezigheid
van deze. delfstof geconstateerd. Aan de oppervlakte komen
zoutlagen o. a. voor in Perzië, op Sicilië en bij Cardona in Catalonië. Deze
worden afgegraven op de wijze als hier te lande de steengroeven in
Limburg, terwijl alle onderaardsche zoutlagen, die zich voor het meerendeel
dieper dan 100 M. onder de oppervlakte der aarde bevinden, door
middel van mijnbouw worden ontgonnen.
Zout, dat in zuiveren toestand in den bodem voorkomt, wordt in groote
blokken daaruit gehouwen en behoeft, om bruikbaar te zijn, slechts
gemalen te worden. Met andere stoffen. vermengd zout wordt in bassins
in water opgelost, waarna het zout door indampen en uitkristalliseeren
in gezuiverden. toestand wordt afgescheiden.
Zeezout wordt langs de kusten van verschillende zeeën, vooral langs
de Middellandsche en de Tyrrheensche zee, gewonnen in z.g. zouttuinen
of zeesalinen, groote bassins, waarin het zout eveneens wordt vrijgemaakt
door verdampen van het water door zonnewarmte. In koude streken, b.v.
in Noord-Rusland en Siberië, wordt het zeezout ook gewonnen door het te
laten uitvriezen.
Het zout is sedert de vroegste tijden een algemeen bekend en gebruikt
genot- en conserveeringsmiddel geweest. Instinctmatig werd door alle
volken in alle tijden de behoefte aan zout gevoeld als aan iets onontbeerlijks
in de spijzen.
Het zout werd dan ook in oude tijden vaak zoo hoog geschat, dat het
diende als algemeen ruilmiddel en in enkele gedeelten van Afrika werd
het als zoodanig nog gebruikt tot in het einde der 19e eeuw, toen onder
Jen invloed der Europeesche volken het zout als ruilmiddel ook dáár meer
en meer werd verdrongen door andere artikelen,
Dat zout bij de groote uitbreiding, die de chemische nijverheid in de
laatste eeuw verkregen heeft, ook voor technische doeleinden van steeds
grooter belang is geworden, mag hier niet onvermeld blijven. Om slechts
enkele zijner toepassingen te vermelden, zij hier aangestipt, dat het
grondstof is voor, of althans eene rol speelt bij de fabricage van soda en
andere natriumzouten, van natriummetaal, van chloor en van zoutzuur,
en dat het gebezigd wordt in talrijke andere industrieën, waarvan er
enkele hierachter nog nader worden opgesomd (zie blz. 816 en. 817).