Full text : Beschrijving van handel en nijverheid in Nederland (2)

313

1822 (Stbl. n°. 35) als die van 1892 (Stbl. n°. 227) verbieden de oprichting
van gradeerhuizen, behoudens verlof bij Koninklijk besluit te verleenen]
en bepaalde men zich er toe ruw klipzout en zeezout aan te voeren, dat
in zeewater of in zoet water werd opgelost, terwijl de aldus verkregen
pekel eveneens in vlakke open pannen werd verdampt. Dat was voor dien
tijd een groote omkeer. De zoutziederijen, die vóór dien tijd vele honderden.
 M?, terrein, voor hare gradeerwerken noodig hadden, behoefden nu
slechts eene opslagplaats voor het ruwe zout, dat aangevoerd werd, waarvoor
 veel minder ruimte noodig was. Zulke opslagplaatsen, die onder
contrôle staan van de Administratie der Accijnzen, worden „dennen”’
genaamd. Bovendien gaf de nieuwe zoutbereiding groote besparing van
brandstof, daar men geheel verzadigde pekel te verdampen kreeg.
De toenemende behoefte aan zout deed nu den handel in ruw en
geraffineerd zout nog meer toenemen, zoodat vele schepen daarvoor in
de vaart waren. Het hier geraffineerde zout werd veel uitgevoerd naar de
Oostzeelanden en zoo waren beide, zouthandel en zout-industrie, belang:
rijke en winstgevende bedrijven voor ons land.
Die groote beteekenis van den zouthandel van voorheen is echter later
met den achteruitgang van den handel op de havens der Oostzee verloren
gegaan; de landen, aan welke geraffineerd zout geleverd werd, begonnen
meer en meer in hunne eigen behoeften te voorzien en voerden zelf ruw
zout in; als gevolg hiervan nam ook het aantal zoutziederijen hier te lande
sterk al.
In het begin der 19e eeuw (1819) telde men nog 133 zoutketen (zooals
de zoutziederijen vroeger genoemd werden) in ons land, waarvan 61 in
Zuid-Holland (alleen te Dordrecht 52), 26 in Friesland, 16 in Noord-Holland,
 ò in Noord-Brabant, enz. In 1885 waren er nog slechts 52, in
1895 50 en in 1905 37.

Zooals nader blijkt uit de tabel op blz. 814, ontleend aan de Statistiek
der Riijksinkomsten, die ook een beeld geeft van de verbreiding van dit
bedrijf over het land, waren er in 1910 in Nederland nog 34 zoutziederijen.

In deze 34 zoutziederijen zijn + 500 arbeiders werkzaam.
Bezit Noord-Brabant het grootste aantal zoutziederijen, de meeste van
deze zijn echter slechts kleine inrichtingen ; de 10 te zamen produceeren
gemiddeld 12.000 ton per jaar, waarvan de 3 grootste (2 te Bergenop-Z
 oomen l te 'sHertogenbosch) 6500 ton en de 7 andere
5500 ton.
De belangrijkste zoutziederijen zijn in Zuid-Holland gevestigd, hetgeen
zijne oorzaak vindt in de gunstige ligging voor transport en de nabijheid
van een ruim afzetgebied. De 6 zoutziederijen in Zuid-Holland (1 te
s-Gravenhage, l te Leiden, l te Rotterdam en 3 te Zwijndrecht)
 produceeren gemiddeld 28.000 ton geraffineerd zout, Na, Zuid-Tegenwoordige


omvang en beteekenis
 der
zoutindustrie
in Nederland.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.