‘10
‘e vinden en de plaats in te nemen, welke tot nu toe de kopergravure
aad gehad. Toch liet de uitvoering van het boek in de eerste helft der
19° eeuw veel te wenschen. Eerst na 1850 kan men spreken van een
vernieuwd leven. Uitgevers begonnen, naar het voorbeeld vooral van
Frankrijk en Groot-Britannië, nieuwe werken uit te geven, welke getuigden
van waren kunstzin. En hoewel deze nieuwe ondernemingen wel
egenspoed hebben ondervonden, hebben zij toch ook anderen opgewekt
1et gegeven voorbeeld te volgen.
Ten gevolge van den omvang en de degelijkheid van de uitvoering
rokken deze uitgaven de algemeene aandacht en wekten zij de kooplust
op van vele boekenliefhebbers. Als onmiddellijke oorzaak van deze fraaie
4itvoering is in het bijzonder de uitvinding en verbetering der fotografie
1an te wijzen; hare procédés vergemakkelijken het illustreeren van
soeken en tijdschriften bijzonder. Ook de andere technische werkwijzen,
waarop in het tweede onderdeel van dit hoofdstuk (zie Grafische
bedrijven, blz. 405 v.v.) de aandacht werd gevestigd, droegen het
hare er toe bij, dat velen der tegenwoordige uitgevers weder de gelijken
mogen genoemd worden van de beroemde voorvaderen van vroegere
3A11Wen.
Historische
zanteekeningen
omtrent den
poekbandel in
het algemeen
nm den Nederlandschen
in
1et bijzonder.
Reeds in de grijze oudheid werd er handel gedreven in geschreven
soeken. Aanvankelijk was dit eene soort van ruilhandel, waaruit zich met
1et toenemen van de voortbrengselen der letterkunde, een afzonderlijke
handelstak, een op zich zelf staand beroep ontwikkelde.
Waarschijnlijk is de handel in boeken als georganiseerd bedrijf het
eerst uitgeoefend in de 139 eeuw te Parijs en te Bologna, waar de be-"oemde
en druk bezochte hoogescholen daartoe aanleiding gaven; daar
werden de boekverkoopers aangemerkt als tot de universiteit te behooren,
en was hun bedrijf ook wettelijk geregeld; er werd namelijk onderscheid
gemaakt tusschen de stationarië of de eigenlijke boekhandelaren, die
ooeken voor eigen rekening kochten of lieten afschrijven en weer verzochten
of uitleenden, en de Zibrarú, uitsluitend boekenmakelaars, die
tegen genot van zekere percenten boeken van den een ontvingen om aan
anderen weer te verkoopen. Beide klassen van boekhandelaren waren ten
aanzien hunner prijzen aan wettelijke bepalingen onderworpen. wat niet
velette, dat zij goede zaken maakten.
Ook in andere landen van Europa begon de boekhandel zich in de 13e
en l4s eeuw te ontwikkelen en wel voornamelijk in Groot-Britannië en
Duitschland. Fier te lande, waar in de 14e en 15e eeuw veel geschreven
werd en vooral de „Broeders van het Gemeene Leven” zich met het
poeken schrijven bezig hielden, bepaalde de boekhandel zich voornamelijk
vot het in den handel brengen van gebedenboeken, aan welker afwerking
en uitvoering vaak veel kosten besteed werden,
Zooals bij de bespreking van de geschiedenis der boekdrukkunst reeds