Zu Buch I, Cap. 1. 
Nikolaus Cusanus. 
ı) S. die Schriften: „De docta ignorantia“ (1440) und „De 
conjecturis“ (1441 ff), Vgl. bes. De conjecturis I, 7: „Si cuncta 
alia separasti et ipsam solam (absolutam unitatem) inspicis, si 
aliud nunquam aut fuisse aut esse aut fieri posse intel- 
ligis, si pluralitatem omnem abjicis atque respectum, 
at ipsam simplicissimam tantum unitatem subintras .. . arcana 
oamnia penetrasti.“ S. ferner: „De filiatione Dei“ (1445) fol. 67a: 
„Deus . . nec est intelligibilis, aut scibilis, nec est veritas, nec 
vita est, sed omne intelligibile antecedit, ut unum simplicissi- 
mum principium. Unde cum omnem intellectum sic exsuperet : 
non reperitur sic in regione seu coelo intellectus, nec 
potest per intellectum attingi extra ipsum coelum esse.“ 
(Ich zitiere nach der Pariser Ausgabe der Werke des Nikolaus 
Cusanus, die im Jahre 1514 erschien.) 
?) S. De docta ignorantia II, 2 (fol. 14a) u. 6. 
3) S. „De apice theoriae‘“ (1463/64) fol. 219b, 220a: „Cum igi- 
tur multis annis viderim ipsam ultra omnem potentiam 
cognitivam, ante omnem varietatem et oppositionem 
quaeri oportere, non attendi, quidditatem in se subsistentem 
gsse omnium substantiarum invariabilem subsistentiam ... Ve- 
ritas quanto clarior, tanto facilior. Putabam ego aliquando 
ipsam in obscuro melius reperiri. Magnae potentiae veri- 
tas est... .: clamitat enim in plateis, sicut in libello ‚De idiota‘ 
legisti.“