Full text: Das Erkenntnisproblem in der Philosophie und Wissenschaft der neueren Zeit (Bd. 1)

70 
Zu Buch II, Cap. 2. 
12) Dialog II, Op. I, 164. 
8) Copernicus, De revolutionibus I, 5. 
44) Näheres bei Apelt, Keplers astron. Weltansicht, S. 12. 
45) Vgl]. bes. Kepler, De Stella nova, Cap. XXI, Op. II, 687 ff. 
16) Opere II, 83—853; vgl. VII, 3532 f. 
17) „E vero che non &@ istesso il mostrare che con la mo- 
bilta della terra e stabilita del sole si salvano Vapparenze, e il 
dimostrare che tali ipotesi in natura sien realmente vere, ma & 
ben altretanto e pilı vero, che se con l’altro sistema commune- 
mente ricevuto non si pud rendere ragione di tali apparenze 
quello € indubitabilmente falso, siccome € chiaro che questo che 
si accomoda benissimo pudo esser vero, ne altra maggior ve- 
ritä si pud e si deve ricercar in una posizione che il ris- 
ponder a tutte le particolari apparenzi (Galilei an Bellarmin 
(1615); bei Berti, Copernico e le vicende del sistema copernica- 
no in Italia, Roma 1876, S. 130). Galilei entwickelt hier genau 
denselben Begriff der (empirischen) Realität, den später Leibniz 
fixiert: „Nihil aliud de rebus sensibilibus aut scire possumus, aut 
desiderare debemus, quam ut tam inter se, quam cum indubita- 
tis rationibus consentiant . .. Alia in illis veritas aut reali- 
tas frustra expelitur, quam quae hoc Praestat, nec aliud 
vel postulare debent Sceptici, vel dogmatici polliceri. (Philos. 
Schriften, hg. von Gerhardt, Bd. IV, S. 356.) 
18) Dialog II, Op. I, 181. — Vgl. hrz. die Einwände von 
Vincenzo di Grazia (Op. XII, 150 und 184), sowie die Schrift Cre- 
moninos, auf die Galilei hier ersichtlich Bezug nimmt. (S. die 
[olgenden Anmerkungen.) 
49) „Sic de situ, quod in medio; de motu, quod manet ter- 
ra. Nobis autem sat fuit pro nostra contemplatione sic percur- 
rere Aristotelis dicta. Novimus curiositates astrologicas 
recentiorum, a quibus tanquam ad aliam scientiam per- 
tinentibus debuimus abstinere.“ Caesaris Cremonini .. 
Disputatio de Coelo. Venet. 1613. Sect. II, Cap. II, S. 284. — 
Dass diese „andere Wissenschaft“ die Mathematik ist, geht aus 
anderen Stellen hervor: s. S. 262 und 286: „Et nos .. non ulte- 
rius in hac contemplatione, quae secum affert multa Mathemati- 
ca, procedentes, postquam ad rem nostram sufficienter habemus, 
nihil ultra contendimus.“ Ueber Cremonino vgl. ob. Anm. 101
	        
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.