23
tigste zu seinem lebensunterhalt gegeben wird, reicht man
wenigstens brot und wasser.!) Suppe und genügend brot mit
yeringem ale, meint deshalb Peter der pflüger, sei eine
vollständig genügende nahrung, wenigstens für mönche und
nonnen. 2?)
Der gewöhnlichste me. ausdruck für brot im allgemeinen
ist ‘bread’ [ags. ‘“bread’l. Sehr beschränkte verwendung findet
lie fr. bezeichnung ‘pain’ [1 ‘panem’]. Chaucer hat das wort
nur in der zusammensetzung ‘paindemain’.?) Langland verwendet
‘payn’ öfters, doch nur in der allitteration.4‘) Sonst
ist das wort im Me. nur noch aus kochbüchern belegt.°) Ein
bedeutungsunterschied zwischen me. ‘bread’ und ‘pain’ lässt
sich infolge der beschränkten verwendung des letzteren wortes
nicht mit sicherheit ermitteln.
England wird in den altnordischen sagas seines reichtums
an getreide wegen hoch gepriesen und mehl und malz werden
nach Skandinavien ausgeführt.®) Von den getreidearten
rommen namentlich weizen, gerste und hafer in betracht, die
bei aufzählung von naturalabgaben in den chroniken englischer
-]äster des 11. bis 15. jahrh. selten fehlen:7) der roggen hin-1)
As man in prisoun set and may not geten for to et but barly-breed
and watir pure: Ch., Rom. of the Rose 2755 ff. — In me prisoun pow shelt
abide ... Ne sheltow haue, til pow be ded Boute ech dai quarter of a lof
ored: Beues of Hamptoun 1416 ff.
2) For had ze potage and payn enough and penyale to drynke ze had
rizt ynough, ze religious: Langl. P. P. B. XV. 310.
3) Siehe unten p. 30.
‘) Alle that greden at thy gate for godes loue, after fode Parte with
hem of thy payn, of potage other of sowel, Lene hem som of thy loof:
Langl. P. P.C. IX. 285 ff. — Ther is payn and peny-ale as for a pytaunce
y-take: Langl. P. P. C. X. 92. — The poure and the riche y plese and payn
fynde: Langl. P. P. C. XIV. 201. — Ich fynde payn for the pope and praye
hym ich wolde: Langl, P. P.C. XVI. 217. — They shal haue payne and
potage and make hemself at ese: Langl. P. P. B. VI. 152, — Ne faille payn
ne potage and prelates did as thei shulden: Langl. P. P, B. IX. 80. — Pure
plente of payı the peuple of Sodomye: Langl. P. P. C. XVI. 232. — For had
ze potage and payı ynough and peny-ale to drynke ze had rizt ynough,
ze religious: Langl. P. P. B. XV. 310.
5) Siehe Stratmann 8. v.
3) Weinhold, Altn. Leben p. 152 £.
Hist. et Cart. Mon. de Gl. v. 266. — Chron. Mon. de Melsa p. 236,