—_ 34 —
onderling samenwerkende nationale nijverheid? Het zal van ons
zelf, van onze eigen regeering afhangen, welk beeld werkelijkheid
zal worden.
Op twee omstandigheden zij het veroorloofd nog eens nader
het licht te doen vallen. om juist de onmisbaarheid der regeeringsmedewerking
in een scherp daglicht te stellen. Ten eerste op de
nadeelen, die ontstaan kunnen bij vrije (?) bedrijfsconcentratie en
ten tweede op de industrieele en commercieele strijdwijze, zooals
die na den oorlog zeker gevoerd zal worden.
ANTITRUSTWETGEVING.
De nadeelen van trustvorming liggen in het feit, dat, eenmaal
een machtige positie bereikt hebbende, de trust meer aandacht
zal wijden aan hooge verkoopprijzen, dan aan bezuinigingen in
de kostprijsfactoren; dat trust zal eindigen in monopolie, — ten
overvloede herhaal ik dit nog eens. Ís men er tot nog toe niet
in geslaagd de monopolies te bestrijden, wanneer hun handelwijzen
anti-sociaal worden? Veelal neemt men dit aan. De Sherman act
van 1890 zou zonder gevolgen gebleven zijn? De Sherman act, hoe
luidt die? Ziet, dat is een vraag, die niet zoo gemakkelijk is te
beantwoorden in den tegenwoordigen tijd. In ons land zijn tallooze
boeken over de Sherman act verkrijgbaar, maar de. tekst is
moeilijk verkrijgbaar; is bij vrijwel allen onbekend. Gaat het
dan wel aan, om zoo positief te verklaren, dat pogingen tot
bestrijding van trusts toch op niets uitloopen? Wordt dit niet
zen redeloos napraten? Door de welwillende toezending van de
Afdeeling Handel, van het Departement van Landbouw, Nijverheid en
Handel, was ik in de gelegenheid o.a. kennis te nemen van de
boodschap van den President der Vereenigde Staten over the
Anti-trust Statute 1911, terwijl de heer bibliothecaris der Handels-Hoogeschool
mij de teksten verschafte der Sherman act en de
naderhand in 1914 aangenomen aanvullingen. Zeer zeker ligt het
niet op mijn weg mij te verdiepen in buitenlandsche wetgevingen,
wel ligt het op mijn weg op het nut te wijzen van een studie
van die wetgevingen, die ten slotte de eerlijke industrie zullen
moeten beschermen. Uit die boodschap klinkt volstrekt geen
wantrouwen of gemis aan vertrouwen in den Sherman act. Zeker,
President Taft vraagt uitbreiding, betere definities, die noodig