Full text : Beschrijving van handel en nijverheid in Nederland (2)

Sh

Madras), op Java, in Guatemala en San Salvador, in Natal en de Kaapkolonie,

Van de hier genoemde productielanden hadden vooral Britsch-Indië en
Nederlandsch-Indië beteekenis voor de wereldmarkt; wab nu nog in
Nederland wordt aangevoerd, is grootendeels van Java afkomstig.
Ofschoon reeds in de dagen der Oost-Indische Compagnie onder Euro:
peeschen invloed de cultuur en de bereiding van indigo in Nederlandsch-Indië
 werden verbeterd, waren beide toch nog in het begin der 19e eeuw
zeer primitief. Eerst ten gevolge van de invoering van het bekende cultuurstelsel
 ontstond eene cultuur van indigo, die tot de belangrijkste in
Indië zou gaan behooren. In de Preanger Regentschappen, in Cheribon,
Tegal, Pekalongan, Bagelen, Banjoemas, Kediri, Madioen en later ook
in Bantam moest de bevolking een gedeelte harer rijstvelden afstaan, om
deze voor de indigocultuur te gebruiken, terwijl gewoonlijk ook door
middel van den arbeid der bevolking fabrieken werden opgericht. om de
op die velden verkregen grondstof te verwerken.
De Gouvernements suiker- en koffieculbuur gaven echter aan den
lande veel meer voordeel dan de indigocultuur, zoodat deze laatste eerst
werd ingekrompen en later, in 1865, geheel opgeheven. De winst, welke
het Gouvernement er toen van getrokken bad sinds het begin, bedroeg
ongeveer 35 millioen gulden, terwijl de hoogste productie bijna 14 millioen
 pond per jaar was geweest.
Intusschen was in de residenties Soerakarta en Djokjakarta, dus in de
Vorstenlanden, door toedoen van Europeesche landhuurders de cultuur
toegenomen en toen de gedwongen cultuur eindigde, werd de grootste
hoeveelheid indigo voor de Europeesche markt in die streken bereid.
Voorts bleef men ook in Kediri, Madioen en Pekalongan vrij veel indigo
voor de Europeesche markt produceeren. Overal elders op Java en ook
hier en daar op de Buitenbezittingen (Benkoelen, de Lampongsche districten,
 Borneo, Palembang, Celebes, enz.) werd overigens door de inlandsche
bevolking indigo voor eigen gebruik gekweekt, dus om met het product
de eigen geweven sarongs en andere kleedingstukken te verven of te
edrukken (batikken).
In 1885 bedroeg de uitvoer uit Java van indigo, niet voor de inlandsche
markt bereid, 714.000 Kg., in 1890 617.000 Kg.
Omstreeks dienzelfden tijd waren er in Soerakarta ongeveer 138 indigoondernemingen,
 ter uitgestrektheid van 299.979 bouws, in Djokjakarta
50 ter uitgestrektheid van 100.430 bouws; voorts bestonden er 11 ondernemingen
 op contracten met de bevolking berustende, ter uitgestrektheid
van 2.371 bouws. Afgescheiden van de ondernemingen op aan Europeanen
verhuurde gronden in Soerakarta en Djokjakarta, bestonden in eerstgemeld
 gewest nog 2 en in Djokjakarta nog 4 indigo-ondernemingen,
welke alle door inlandsche grooten voor eigen rekening werden geëx-Ploiteerd.
 Totaal derhalve 205 ondernemingen.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.